Կոնտակտներ

ՀՀ, Երևան, 0019
Բաղրամյան պող., 24բ,
հեռ. / ֆաքս. (+374 10) 523604
Էլ. փոստ: office@awhhe.am

enhy

ՀԿՀԱԱ Նորություններ

 

(Պրահա, Բրյուսել, փետրվարի 21, 2019թ.). Եվրոպական խորհրդարանի և Խորհրդի «Կայուն օրգանական աղտոտիչների (ԿՕԱ) վերաբերյալ կանոնակարգի բարեփոխման մասին» որոշմամբ, որի մասին հայտարարվեց այս շաբաթ, երեխաները կշարունակեն գտնվել վտանգավոր անտիպիրենների (հակակրակային խառնուրդներ) ազդեցության սպառնալիքի տակ, որոնք, ինչպես հայտնի է, առաջացնում են վահանագեղձի գործառույթի խաթարում և նյարդաբանական  խանգարումներ: Բարեփոխված կանոնակարգի համաձայն, վերամշակված պլաստմասսայի մեջ թույլատրվելու է օգտագործել բարձր խտությամբ անտիպիրեններ, որոնք առկա են էլեկտրոնային թափոններում, այդ թվում` Ստոկհոլմի կոնվենցիայով արդեն արգելված անտիպիրենները:

Նոր կանոնները թույլ են տալիս օգտագործել 500 մգ/կգ չափաքանակով անտիպիրեններ, որոնք, ըստ Ստոկհոլմյան կոնվենցիայի, ներառված են համաշխարհային մակարդակով վերացման ենթակա  նյութերի ցանկում: «Արնիկա»–յի, HEAL-ի և IPEN-ի շրջակա միջավայրի հիգիենայի հետազոտողները ցույց են տվել, որ թունունակ անտիպիրենները թափոնների հոսքում հայտնվում են էլեկտրոնային սարքավորումների հեռացման արդյունքում: Այս քիմիական նյութերը, որոնք առաջացնում են վահանագեղձի գործառույթի խաթարում և երեխաների մոտ  նյարդաբանական խանգարումներ և ուշադրության պակաս, հայտնաբերվել են ողջ Եվրոպայում` վերամշակված պլաստմասսայից պատրաստված մեծ քանակությամբ մանկական արտադրանքներում և այլ սպառողական ապրանքներում: Այս չափորոշչի ներդրմամբ Եվրոպական խորհրդարանը և Խորհուրդը համաձայնել են ենթարկել մեր երեխաներին կայուն օրգանական աղտոտիչների ազդեցության վտանգին, ընդ որում դրանք այն քիմիական նյութերն են, որոնք Ստոկհոլմի կոնվենցիան առողջապահական և բնապահպանական խնդիրների պատճառով ձգտում է վերացնել համաշխարհային մակարդակում:

Ըստ վերջերս հրապարակված «Թունավոր սողանցք. վերամշակման միջոցով վտանգավոր թափոնների փոխակերպում նոր արտադրանքների» զեկույցի, լաբորատոր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ եվրոպական 19 երկրում ձեռք բերված սպառողական ապրանքների 92 %-ը, ներառյալ խաղալիքները, աղտոտված են բրոմացված դիֆենիլ եթերներով (որոնք հիմնականում առաջանում են վերամշակված էլեկտրոնային թափոններից): Ճակատագրի հեգնանքով, այս որոշումը նշանակում է, որ փորձարկվող արտադրանքի 64 %-ը, ԵՄ-ի սահմանած չհիմնավորված չափազանց բարձր սահմանային թույլատրելի քանակի պատճառով, կհամարվի թույլատրելի:

«Եվրամիության կողմից խառնուրդներում և ապրանքներում այդ նյութերի համար սահմանված 500 մգ / կգ թույլատրելի չափաքանակը նշանակում է թույլ տալ, որ մանկական խաղալիքներն աղտոտվեն թունավոր անտիպիրեններով: Եվրոպական խորհրդարանի և Խորհրդի անդամներն արդյո՞ք ընդունելի են համարում, որ մեր երեխաները խաղան կայուն օրգանական աղտոտիչների հետ, որոնք նախատեսված է վերացնել համաշխարհային մակարդակում», – հարցնում է ուսումնասիրության առաջատար հեղինակ, «Արնիկա»–յի փորձագետ Ժիտկա Ստրակովան, որը մասնագիտացած է ԿՕԱ–ների հարցում:

Հետազոտողների կարծիքով, Եվրոպական խորհրդարանի և Խորհրդի համաձայնագրով նախատեսված չափորոշիչը ստեղծում է սողանցք, որը թույլ տալիս, որպեսզի մի շարք թունավոր քիմիական նյութեր վնաս հասցնեն մարդու առողջությանը:

«Վերամշակված թունաքիմիկատների օգտագործումը նոր արտադրանքներում խաթարում է անթափոն տնտեսության ամբողջ հասկացությունը: Սա եվրոպական որոշում կայացնողների կողմից պահանջում է խիստ միջոցառումների իրականացում` դրանք մեկընդմիշտ վերացնելու համար։ Բրոմացված դիֆենիլ եթերները խաղալու համար չեն: Այդ էնդոկրին քայքայիչները պատասխանատու են երեխաների ուշադրության պակասի և նյարդաբանական խանգարումների համար», – ասում է ուսումնասիրության համահեղինակ, «Հանուն առողջության և շրջակա միջավայրի»  դաշինքի (HEAL) գործադիր տնօրեն Գենոն Ջենսենը:

«ԵՄ նոր կանոնները հակասում են Ստոկհոլմի կոնվենցիայով ստանձնած պարտավորություններին, որոնք արգելում են դեկաբրոմացված դիֆենիլ եթերներ պարունակող արտադրանքների վերամշակումը», – ասում է IPEN-ի ավագ գիտաշխատող և տեխնիկական խորհրդատու Ջո ԴիԳանգին: «Թունունակ նյութերի վերամշակման օգտին ԵՄ-ի դիրքորոշումը կողմերի առաջիկա համաժողովում կոնֆլիկտի համար հող է նախապատրաստում»:

Դիօսքիններն, առավել վտանգավոր նյութերի մեկ այլ խումբ, կարող են արտադրվել չկանխամտածված կերպով` վերամշակման գործընթացում անտիպիրեններ պարունակող պլաստմասսե իրերի տաքացման և վերակաղապարման ժամանակ: «Տոքսիկ ապուր` դիոքսինները պլաստիկ խաղալիքներում» ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ԲԴԵ–ների վերամշակման արդյունքում առաջացած աղտոտումը հանգեցնում է դիօքսինների ներթափանցմանը վերամշակված պլաստմասսե արտադրանքներում, որը ևս մեկ պատճառ է ԲԴԵ–ների, որպես թափոնների, առաջացումը կանխելու համար։

«Գերմանիայում ձեռք բերված խաղալիքի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ դրանում դիօքսինի պարունակությունը նույնն է, ինչ թափոնների այրման ժամանակ առաջացող թռչող մոխրում: ԲԴԵ–ները վտանգավոր քիմիական նյութեր են, որոնք ազդում են ուղեղի զարգացման վրա, վնասում են իմունային համակարգը և դեռևս չծնված երեխային, բարձրացնում են քաղցկեղի առաջացման վտանգը և վահանագեղձի գործառույթի  խանգարման ռիսկը։ ԿՕԱ-ներպարունակող թափոնները շատ վտանգավոր են և պետք է խստորեն վերահսկվեն: ԵՄ-ն չկարողացավ դա անել, – բացատրում է ուսումնասիրության առաջատար հեղինակ, «Արնիկա»–յի «Թունավոր նյութեր և թափոններ» ծրագրի գործադիր տնօրեն,  IPEN-ի դիօքսինների, ՊՔԲ–ների և թափոնների հարցերով աշխատանքային խմբի համանախագահ Յինդրիխ Պետրլիկը:

Հետադարձ կապ`

Ժիտկա Ստրակովա, «Արնիկա» ասոցացիա, jitka.strakova@arnika.org, tel.: +420 777 266 386

Լաուրա Վայդե, IPEN, lauravyda@ipen.org, tel: +1 510 387 1739

Էլկե Զանդեր, «Հանուն առողջության և շրջակա միջավայրի» դաշինք (HEAL), elke@env-health.org, tel.: +32 (0)2 234 36 47

 

«Արնիկա» ասոցիացիան չեխական ոչ կառավարական կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 2001թ.–ին: Ասոցացիայի առաքելությունն է պահպանել բնությունը և առողջ միջավայրն ապագա սերունդների համար` ինչպես հայրենի երկրում, այնպես էլ արտերկրում: Իր հիմնադրման օրից, «Արնիկա»–ն աշխատել է սպառողներին քիմիական վտանգավոր արտադրանքներից պաշտպանության ոլորտում: Վերջերս «Արնիկա»–ն անցկացրել է իր սեփական ուսումնասիրությունը` կենտրոնանալով սպառողական ապրանքներում, հիմնականում` խաղալիքներում և մանկական խնամքի միջոցներում պարունակվող քիմիական նյութերի վրա: «Արնիկա»–ն ծառայում է որպես IPEN- ի համար Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի տարածաշրջանային կենտրոն:

 «Հանուն առողջության և շրջակա միջավայրի» դաշինքը (HEAL) առաջատար շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է, որը զբաղվում է մարդու առողջության վրա շրջակա միջավայրի ազդեցության հարցերով` Եվրոպական միությունում և դրա սահմաններից դուրս: HEAL-ն աշխատում է ստեղծել այնպիսի օրենքներ և քաղաքականություն, որոնք նպաստում են մոլորակի և մարդկանց առողջությանը, պաշտպանում են աղտոտվածությունից առավել տուժածներին և բարձրացնում իրազեկությունն առողջության պահպանման նպատակով շրջակա միջավայրի պահպանությանն ուղղված միջոցառումներից ստացվող օգուտների մասին: ԵՄ թափանցիկության ռեեստրում HEAL-ի գրանցման համարն է` 00723343929-96։

ԿՕԱ–ների ոչնչացման հարցերով միջազգային ցանցն (IPEN) աշխարհի 100-ից ավելի երկրներում ավելի քան 500 առողջապահական և բնապահպանական հասարակական կազմակերպությունների գլոբալ ցանց է, որն աշխատում է վերացնել աշխարհում ամենավնասակար քիմիական նյութերը` թույներից զերծ ապագա ստեղծելու համար: ԵՄ թափանցիկության ռեեստրում IPEN-ի գրանցման համարն է` 157269723532-97։

 


Մամուլի հաղորդագրություն

10 դեկտեմբերի 2018թ.

Հայաստանի Լոռու մարզում բնակվող մարդկանց տների մոտ հայտնաբերվել են թունունակ ծանր մետաղներ: Չեխ գիտնականները գտնում են, որ մեղավորը տեղական արդյունաբերությունն է

Ալավերդի/Երևան. Լոռու մարզում հանքարդյունաբերության և մետաղագործական ձեռնարկությունների շրջակայքը, հավանաբար, աղտոտված է վտանգավոր քիմիական նյութերով, հիմնականում` պղնձով, որի պարունակությունները գերազանցում են իրավական չափանիշները և հիգիենիկ նորմերը: Տեղական թեժ կետերը, որոնք անմիջականորեն աղտոտում են շրջակա միջավայրը, գտնվում են կամ հարևանությամբ կամ ուղղակիորեն քաղաքային տարածքներում: Պրահայի քիմիական–տեխնոլոգիական համալսարանի փորձագետներն ահազանգում են, որ Դեբեդ գետի նմուշները պարունակում են թունունակ մետաղների ամենաբարձր մակարդակներ, որոնք կարող են ազդել գետի ափին գյուղատնտեսական աշխատանքներ իրականացնող բնակիչների վրա: Տեղական և օտարերկրյա կազմակերպությունները կոչ են անում պետական մարմիններին` դիմել խիստ միջոցների:

Ալավերդու պղնձաձուլական գործարանը, Թեղուտի հանքավայրը և պոչամբարն ու Ախթալայի շրջակայքում գտնվող մի քանի պոչամբարներ Լոռու մարզի խոշորագույն արդյունաբերական վայրերն են և, համաձայն վերջին հետազոտությունների, նաև հանդիսանում են շրջակա միջավայրում պղնձի, ցինկի, մոլիբդենի, կապարի և մկնդեղի առկայության պատճառը:

Դեբեդ գետից վերցված նստվածքներում հայտնաբերված պղնձի մակարդակները ցույց են տալիս, որ արդյունաբերական ձեռնարկությունների անմիջապես ներքևի մասով հոսող հատվածներից վերցրած նմուշներում պղնձի խտությունները կտրուկ ավելանում են և նույնիսկ հարյուրապատիկ գերազանցում են ֆոնային մակարդակները: [1]

«Պղնձի մակարդակների անսպասելի բարձրացումը վկայում է տեղական հանքարդյունաբերության կամ մետաղագործական գործունեության անմիջական ազդեցության հետևանքով ծանր մետաղներով շրջակա միջավայրի աղտոտման մասին», – բացատրում է Չեխիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության «Անցումային աջակցության ծրագրի» կողմից ֆինանսավորվող հետազոտության համահեղինակ դ-ր Մարեկ Շիրը։

«Այնուամենայնիվ, նույնիսկ քիչ աղտոտված ջուրը կարող է առողջական խնդիրներ առաջացնել ցանկացած մարդու մոտ, ով բավական երկար ժամանակ ենթարկվում է դրա ազդեցությանը, օրինակ` ոռոգման աշխատանքներ կատարելու հետևանքով: Պղինձը նման դեպքերում բացասաբար է անդրադառնում հիմնականում լյարդի և երիկամների վրա», – նշում է քիմիական – տեխնոլոգիական համալսարանի փորձագետը:

Թունավոր հավկիթներ և խաղահրապարակներ

Մարդու առողջության վրա ազդեցությունը հետազոտվել է նաև տեղական բնակիչների մազերի, ազատ պայմաններում պահվող հավերից ստացված ձվերի կամ մանկական խաղահրապարակների ավազի նմուշառման միջոցով: Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ  նմուշառված խաղահրապարակների կեսում ծանր մետաղներով աղտոտվածության մակարդակը նշանակալիորեն բարձր է, իսկ երեխաները շատ զգայուն և խոցելի են նման քիմիական նյութերի նկատմամբ: Պղնձի անհանգստացնող խտություններ հայտնաբերվել են նաև այն մարդկանցից վերցված մազի նմուշներից մի քանիսում, որոնք բնակվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված վանքերի շրջակայքում:

Խոսելով հավկիթների մասին, չեխական «Արնիկա» ՀԿ–ի թունունակ նյութերի հարցերով փորձագետ Ժիտկա Ստրակովան նշում է. «Ալավերդիում հայտնաբերված դիօքսինների մակարդակը գերազանցում է ինչպես եվրոպական, այնպես էլ հայկական չափանիշները, որոշ դեպքերում նույնիսկ ավելի քան հինգ անգամ»: Ինչպես ցույց է տալիս հավկիթի նմուշների հետազոտությունը, արդյունաբերական աղտոտումն ազդում է սննդային շղթայի վրա և դիօքսինանման միացությունների առաջացման առումով զգալի վտանգ է ներկայացնում։ «Միայն հավկիթի հայերին բնօրոշ միջին քանակով սպառումը կարող է հանգեցնել մարդու կողմից դիօքսինների թույլատրելի  օրական չափաքանակի խախտմանը, որը սահմանել է Պարենային անվտանգության եվրոպական գործակալությունը (EFSA)», – ավելացնում է տիկին Ստրակովան:

Հայ բնապահպաններն ասում են, որ տեղաբնակներն անհամբեր սպասում էին  հետազոտության արդյունքներին: «Մենք, վերջապես, ունենք ծանրակշիռ գիտական տվյալներ` ապացուցելու համար, որ արդյունաբերությունը վնաս է հասցնում մարդու առողջությանը, քանի որ մարդիկ ոչ բավարար չափով են պաշտպանված` թե՛ օրենսդրությամբ և թե՛ տեղական իշխանությունների կողմից», – ամփոփում է «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ ղեկավար, դր Ելենա Մանվելյանը: «Պատասխանատու իշխանությունները պետք է անհապաղ և համարժեք քայլեր ձեռնարկեն` այս թունավորումը դադարեցնելու համար», – նշում է դոկտոր Մանվելյանը:

Այնուամենայնիվ, լուծում գտնելը կարող է դժվար լինել, քանի որ Ալավերդիում և Թեղուտում ձեռնարկությունները վերջերս փակվել են, նշում է «ԷկոԼուր»–ի նախագահ Ինգա Զարաֆյանը: Ռուսական ՎՏԲ բանկը սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին սկսել է «Գույք պարտքի դիմաց» գործընթացը «Վալլեքս» խմբի  երկու ընկերությունում`«Թեղուտ» ՓԲԸ-ի և «Արմենիան Քափըր Փրոգրամ» ընկերության Ալավերդու պղնձաձուլական գործարանում։

Հետազոտությունը կատարվել է Պրահայի քիմիական–տեխնոլոգիական համալսարանի լաբորատորիաներում` որպես Չեխիայի արտաքին գործերի նախարարության «Անցումային աջակցության ծրագրի» մաս, որը համատեղ իրականացվել է չեխական «Արնիկա» ասոցիացիայի կողմից՝ հայաստանյան «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ–ի և «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ–ի աջակցությամբ։

Նշումներ խմբագիրների համար

Կարդալ մեջբերված հաշվետվությունները և տեսնել նմուշառման վերաբերյալ լուսանկարները հետևյալ կայքում` https://english.arnika.org/photogallery/in-armenia-among-ancient-monasteries-and-dangerous-mining

(1)  Դեբեդ գետից վերցված նստվածքների նմուշներում հայտնաբերված պղնձի մակարդակները, որոնք նմուշառվել են Ալավերդու գործարանի անմիջապես ներքևով հոսող հատվածից, երեսունմեկ անգամ ավելի բարձր են (2,200 մգ/կգ), քան վերին հոսանքի հատվածից վերցված նմուշներում: Դրանից հետո պղնձի մակարդակները` վար հոսելուն զուգընթաց դանդաղորեն նվազում են, այնուհետև դրանք կտրուկ փոխվում են` հանքարդյունաբերական հանքավայրերից հոսող ջրերի հետ միախառնվելու հետևանքով։ Դեբեդի մեջ թափվում են Թեղուտի հանքավայրի շահագործման թափոններով աղտոտված Շնող գետի և Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատի թափոններով աղտոտված Ախթալա գետի ջրերը։ Այստեղից վերցված նմուշում հայտնաբերվել է պղնձի ամենաբարձր մակարդակը` ավելի քան 7,000 մգ/կգ, որը մոտ նույնիսկ հարյուր անգամ գերազանցում է մինչև գետի՝ Ալավերդի հասնելու մակարդակները։ Դեբեդ գետը հարավ-արևմուտքից անցնում է ողջ տարածաշրջանով և դուրս է գալիս Վրաստանի սահմաններից: Հայաստանի տարածքով 152 կմ երկարությամբ հոսող Դեբեդ գետն օգտագործվում է տեղացի երկրագործների կողմից` պտղատու այգիների և բանջարանոցների ոռոգման համար:

Եվրոպական ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ թունավոր էլեկտրոնային թափոններում պարունակվող  քիմիական նյութերը վերամշակման միջոցով աղտոտում են մանկական արտադրանքները  / Արգելված բրոմացված անտիպիրեններ են հայտնաբերվել նաև Հայաստանում ձեռք բերված խաղալիքներում և մազի պարագաներում

(Տե՛ս https://english.arnika.org/press-releases/toxic-loophole-2018-e-waste-chemicals-in-children-s-products)

Հայաստան – Շրջակա միջավայրի հիգիենայի ոլորտի հետազոտողներն այսօր անհանգստացնող տվյալներ են հրապարակել այն մասին, որ թունունակ բրոմացված անտիպիրենները, էլեկտրոնային թափոններում պարունակվող վտանգավոր քիմիական նյութերը, որոնք հայտնի են նրանով, որ խաթարում են վահանագեղձի գործառույթը և երեխաների մոտ առաջացնում նյարդաբանական խանգարումներ և ուշադրության պակաս, աղտոտում են վերամշակված պլաստմասսայից արտադրված սպառողական ապրանքները:

109 խաղալիքի, մազի պարագաների և խոհանոցային պարագաների հետազոտությունը ցույց է տվել, որ 107 նմուշում (98%) հայտնաբերվել են պոլիբրոմացված դիֆենիլ եթերների (ՊԲԴԵ) չափելի խտություններ, իսկ  80 նմուշում (73%)` հեքսաբրոմոցիկլոդոդեկանի քանակներ (ՀԲՑԴ):

Ազգային մանրամասներ. Հայաստանում ձեռք բերված ապրանքների (2 խաղալիք և մազի 2 պարագա) լաբորատոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ բոլոր 4 նմուշները պարունակում են օկտաբրոմոդիֆենիլ եթեր, որի խտությունները տատանվում են 4-36 ppm–ի սահմաններում, ինչպես նաև դեկաբրոմոդիֆենիլ եթեր, որի խտությունները տատանվում են 28-594 ppm–ի սահմաններում: Ընդհանուր առմամբ, արդյունքները ցույց են տալիս, որ էլեկտրոնային թափոններում հայտնաբերված թունունակ անտիպիրեններն առկա են հայաստանյան շուկայում վաճառվող վերամշակված պլաստիկից արտադրված սպառողական ապրանքատեսակներում: Սա ներառում է «Կայուն օրգանական աղտոտիչների մասին» Ստոկհոլմի կոնվենցիայում թվարկված քիմիական նյութերը (օկտաԲԴԵ, դեկաԲԴԵ և ՀԲՑԴ):

Ըստ «Արնիկա – Տոքսիկ նյութերի և թափոնների ծրագրի» գործադիր տնօրեն և ԿՕԱ–ների ոչնչացման հարցերով միջազգային ցանցի (IPEN) դիօքսինների, ՓՔԲ– ների և թափոնների հարցերով աշխատանքային խմբի համանախագահ Յինդրիխ Պետրլիկի խոսքերի, 50  ppm–ից բարձր խտությամբ բրոմացված անտիպիրեններ պարունակող թունավոր պլաստիկները պետք է համարվեն վտանգավոր թափոններ: Միայն վտանգավոր թափոնների համար սահմանված խիստ չափորոշիչը կարող է վերացնել վտանգավոր սողանցքը, քանի որ այն  կարգելի թունավոր պլաստիկի օգտագործումը թափոնների վերամշակման գործընթացում:

Պոլիբրոմացված դիֆենիլ եթերները և հեքսաբրոմոցիկլոդոդեկանները թունունակ անտիպիրեններ են (հակակրակային խառնուրդներ), որոնք շրջակա միջավայրում իրենց կայունության շնորհիվ դասվում են մոլորակի վրա առկա 28 առավել վտանգավոր քիմիական նյութերի շարքին: Պոլիբրոմացված դիֆենիլ եթերները հայտնաբերվել են հին էլեկտրոնիկայի ծածկույթներում և լարերի մեկուսիչ նյութերում, իսկ  ՀԲՑԴ– ն հայտնաբերվել է էլեկտրոնիկայի և մեքենաների համար նախատեսված փրփրեցվող պոլիստիրոլային պլաստիկներում:

«Անկախ այն բանից, թե խաղալիքը պատրաստված է առաջնային հումք հանդիսացող պլաստիկից, թե վերամշակված պլաստիկից, թունունակ ՊԲԴԵ- ները խաթարում  են երեխայի էնդոկրին համակարգի աշխատանքը: Վերամշակված էլեկտրոնային թափոններում  պարունակվող վտանգավոր քիմիական նյութերից մարդկանց պաշտպանելու միակ ճանապարհը վերամշակման գործընթացում սողանցքերի  վերացումն է և վերամշակված պլաստիկի արտադրությունում վտանգավոր թափոնների օգտագործման արգելումը», – իր  կարծիքն է հայտնում   «Արնիկա»–յի գիտաշխատող Ժիտկա Ստրակովան, որը մասնագիտացած է ԿՕԱ-ների հարցում և ուսումնասիրության հեղինակն է։

 

«Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ–ն կոչ է անում ՀՀ կառավարությանն իր դերակատարումն ունենալ նրանում, որ ինչպես առաջնային հումքից արտադրված պլաստիկների համար, այնպես և վերամշակված պլաստիկների համար գործի միևնույն չափորոշիչը։

 

 «Տոքսիկ սողանցք. Վերամշակված վտանգավոր թափոնների վերածում նոր ապրանքների» ուսումնասիրությունն իրականացրել են «Արնիկա» ասոցիացիան «Առողջության և շրջակա միջավայրի դաշինք»–ը (HEAL) և «IPEN»–ը: 2018թ.–ի ապրիլից մինչև հուլիս ընկած ժամանակահատվածում կատարվել է  430 փորձանմուշի նմուշառում հետևյալ երկրներում` Եվրոպական Միության անդամ պետություններ (Ավստրիա, Բելգիա, Չեխիա, Դանիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Նիդերլանդներ, Լեհաստան, Պորտուգալիա, Իսպանիա, Շվեդիա) և Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրներ (Ալբանիա, Հայաստան, Բելառուս, Բոսնիա և Հերցեգովինա, Մակեդոնիա, Մոնտենեգրո, Ռուսաստան և Սերբիա): Հետագայում բրոմացված անտիպիրենների պարունակության հայտնաբերման նպատակով 109 փորձանմուշ հետազոտվել է Պրահայի քիմիայի և տեխնոլոգիայի համալսարանի լաբորատորիայի կողմից:

(Մամլո հաղորդագրություն)

Երևան, 10 սեպտեմբերի 2018թ. Արևային էներգիան տնտեսության ոլորտի զարգացման կարևորագույն ուղղությունն է: Մինչ օրս էներգետիկ ոլորտում գործարարության համար այն համարվում է շատ գրավիչ, որտեղ կարճ ժամանակում ներդրումներն արդարացվում են:

Փորձագետների գնահատականներով, առաջիկա մի քանի տարիներին Հայաստանը կարող է արևային էներգետիկայի ոլորտում տարածաշրջանային առաջատար դառնալ, չնայած դեռ ոչ վաղ անցյալում Հայաստանը նույնիսկ չէր համարվում այդ ոլորտում բիզնեսի զարգացման հնարավորությունների երկիր:

Արագ ծախսածածկումը և ցածր ռիսկերը հիշյալ ոլորտը ներդրումների համար չափազանց գրավիչ են դարձնում, իսկ արևային ռեսուրսի ավելցուկը մեծացնում է այդ տեխնոլոգիաների մատչելիությունը: Եթե մինչև վերջերս Հայաստանում արևային էներգիայով զբաղվում էին հատուկենտ ընկերություններ, ապա այսօր դրանց թիվը հասնում է տասնյակների:

Վերականգնվող էներգիայի օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերին էր նվիրված «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին «Անի Պլազա» հյուրանոցի «Նաիրի» սրահում տեղի ունեցած միջազգային սեմինարը:

Միջոցառումը կազմակերպվել էր «Արևային էներգիան` ի նպաստ ածխածնի ցածր արտանետումներով կայուն կենսակերպի` Հայաստանի Սոլակ, Այգավան և Մալիշկա համայնքներում» ծրագրի շրջանակում, որը ֆինանսավորվում է ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագրի կողմից ստեղծված 10-ամյա շրջանակային ծրագրի Թրասթ Ֆոնդի միջոցով: Ծրագիրն ընտրվել է 10-ամյա շրջանակային ծրագրի Թրասթ Ֆոնդի կողմից «Կայուն կենսակերպի և արտադրության ծրագրի» համար հայտարարված բաց մրցույթի միջոցով` Ճապոնիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ:

Սեմինարին մասնակցում էին փորձագետներ Ճապոնիայից, Ուկրաինայից, Բելառուսից, Վրաստանից, Չիլիից, ինչպես նաև ՀՀ նախարարությունների և գերատեսչությունների, քաղաքացիական հասարակության, գործարար հանրության թիրախային համայնքների և ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներ:

ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի նախագահ Ելենա Մանվելյանն իր ելույթում նշեց, որ որոշ երկրներ ամբողջությամբ անցնում են այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների՝ արևի, քամու, ջրի, մոլորակի ընդերքի և կենսագազի օգտագործման: Որոշ տարածաշրջաններում «կանաչ» էներգիայի արտադրության ծավալները գերազանցում են ավանդական էներգիայի արտադրության քանակները:

Հայաստանն ունի տարեկան շուրջ 300 արևոտ օր և պետք է իր տեղն ունենա այն երկրների շարքում, որոնք առաջնահերթությունը տալիս են «կանաչ» էներգիայի օգտագործմանը:

Գլոբալ բնապահպանական ռազմավարությունների ինստիտուտի (IGES) գիտական ղեկավար Ացուշի Վատաբեն հայտնեց իր գոհունակությունը ծրագրի իրականացման կապակցությամբ: Նա նշեց, որ այլընտրանքային արևային էներգիայի վերաբերյալ ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի իրականացրած ծրագիրը կայուն ապրելակերպի խթանման հիանալի մոդել է ոչ միայն Հայաստանի, այլև աշխարհի մյուս երկրների համար: Սեմինարը հնարավորություն է ընձեռում վերանայել այն, ինչ ձեռք է բերվել և յուրացվել, ինչպես նաև բացահայտել առաջ գնալու հնարավորությունները:

Արտերկրից ժամանած փորձագետները սեմինարի ընթացքում ներկայացրեցին այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում իրենց երկրների փորձը:

Այսպես, օրինակ, Չիլիի համալսարանի Էներգիայի կենտրոնի տնօրենի տեղակալ Մարսելո Մատուսը ներկայացրեց կայուն արտադրական մոդելի խթանման նպատակով երկրաջերմային էներգիայի օգտագործման փորձը Չիլիի գյուղական բնակավայրերում:

Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հանածո վառելիքների ֆիզիկական քիմիայի բաժնի ավագ գիտաշխատող Ռոստիսլավ Մյուսիյն իր ելույթում հույս հայտնեց, որ «կանաչ» էներգիայի բնագավառում հայաստանյան կազմակերպությունների հետ արդյունավետ համագործակցությունն, ընդհանուր առմամբ, կնպաստի մեր մոլորակի բնության և կլիմայի պահպանմանը:

Բելառուս փորձագետ Դմիտրի Բուրոնկինն իր ելույթում նշեց, որ Բելառուսում գոյություն ունի հասարակական կազմակերպության և Բրասլավի շրջանի տեղական իշխանությունների միջև փոխգործակցության հրաշալի փորձ՝ տարածաշրջանի համար կլիմայական չեզոքության հասնելու ռազմավարությունների նախապատրաստման գործում: Ծրագրի շնորհիվ, Բրասլավը կարողացավ ավելացնել տեղական վառելիքի (մանրատաշեղների) օգտագործումը, ինչպես նաև վերականգնվող էներգիայի տեսակարար կշիռն ընդհանուր էներգետիկ հաշվեկշռում և այդկերպ տարածաշրջանը մոտեցնել կլիմայական չեզոքության:

Սեմինարի ընթացքում ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ փորձագետ Քնարիկ Գրիգորյանը ներկայացրեց ծրագրի շրջանակում իրականացված գործողությունների արդյունքում քաղած դասերը, ինչպես նաև CO2-ի արտանետումների կրճատումը: Նա ընդգծեց, որ ծրագիրը նպաստել է կայուն զարգացման չորս՝ բնապահպանական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային ասպեկտների բարելավմանը: Սեմինարի ավարտին ներկայացվեցին խմբային աշխատանքների արդյունքները և մշակվեցին համապատասխան առաջարկություններ:

 

               2017 թ.-ի դեկտեմբերի 4-6-ը Քենիայի Նայրոբի քաղաքում տեղի կունենա շրջակա միջավայրի հարցերով ՄԱԿ-ի երրորդ վեհաժողովը: Միավորված ազգերի կազմակերպության շրջակա միջավայրի ծրագրի (UNEP) կողմից առաջ քաշված այս նախաձեռնությունը միտված է կառավարություններից, գործարար համայնքից և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններից հնարավորինս շատ կամավոր պարտավորությունների ստացմանը՝  ուղղված օդի, հողի, խմելու ջրի ջրամբարների և օվկիանոսների աղտոտման դադարեցմանը, քիմիական նյութերի ու թափոնների անվտանգ կառավարմանը, ներառյալ` ներկերում կապարի վերացման նպատակի  իրականացմանը: «Աղտոտումից ազատ մեր մոլորակի պահպանության աջակցությանն ուղղված կամավոր պարտավորությունների մասին» փաստաթուղթը կդառնա ՄԱԿ-ի վեհաժողովի չորս առանցքային արդյունքներից մեկը: Հանդես գալով ներկերում կապարի վերացման օգտին, կառավարությունները, մասնավորապես, կարող են հանձն առնել կամավոր պարտավորություն՝  մշակել օրենսդրություն և վերահսկման մեխանիզմներ՝  մարդու առողջության, տնտեսության և շրջակա միջավայրի վրա կապարի ազդեցության ռիսկերի նվազեցման նպատակով:

               Կապարը թունավոր մետաղ է: Կապար պարունակող ներկը երեխաների առողջության վրա կապարի ազդեցության կարևոր աղբյուր է: Երկրների միայն 34% -ն է կարգավորում կապարի պարունակությունը ներկերում, և աշխարհի տարբեր շրջաններում իրականացված ավելի քան 40 ուսումնասիրություններ հաստատել են կապար պարունակող ներկերի առկայությունը զարգացող երկրների և անցումային տնտեսությամբ երկրների շուկաներում:

               Նախքան շրջակա միջավայրի հարցերով վեհաժողովի աշխատանքի մեկնարկը, չափազանց կարևոր է հասնել այն բանին, որ ներկերում կապարի վերացման ուղղությամբ երկրների կամավոր պարտավորությունները ներառվեն ՄԱԿ-ի վերջնական փաստաթղթում: Այս առումով, IPEN- ը (ավելի քան 100 երկրում քիմիական անվտանգության հարցերով զբաղվող հասարակական կազմակերպությունների միջազգային ցանց) դիմում է Ձեզ խնդրանքով՝ Ձեր կառավարությունների ուշադրությունը հրավիրել ներկերում կապարի վերացման մասին կամավոր պարտավորությունների ստանձնման հնարավորության վրա:

               Կամավոր պարտավորությունը կարող է գրանցվել առցանց հետևյալ կայքերում՝

 

Կառավարությունների համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=government

 

Գործարար համայնքի համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=business

 

Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=civil-society

 

Այս ձևերը կարելի է ներբեռնել նաև ՄԱԿ-ի բոլոր լեզուներով, լրացնել և ուղարկել հետևյալ էլեկտրոնային փոստի հասցեով՝ voluntarycommitments@unep.org

 

«Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ն միացել է սույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին մեկնարկող  «Կապարային թունավորումների կանխարգելման միջազգային շաբաթ»-ին, որին միացել  է աշխարհի տարբեր երկրներից 100 կազմակերպություն: Փորձագետ Քնարիկ Գրիգորյանը «Կանաչ իրավունքներ, խախտումներ, պաշտպանություն»  խորագրով սեմինարի ժամանակ ներկայացրեց կապարային թունավորումների հետ կապված ռիսկերը  և իրավախախտումները, կապար պարունակող ներկերի արգելման անհրաժեշտությունը, քանի որ աճող օրգանիզմի վրա այս ծանր մետաղի ազդեցության առումով երեխաներն առավել խոցելի են: Նա բարձրացրեց նաև Հայաստանում երեխայի` առողջության և անվտանգ շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտության հարցը, ինչպես նաև ընդգծեց, որ անհրաժեշտ է վերանայել կենցաղային օգտագործման համար նախատեսված կապարային ներկերի վերաբերյալ ազգային օրենսդրությունը:

Սույն քարոզարշավը նախաձեռնել են ԿՕԱ-ների ոչնչացման միջազգային ցանցը (IPEN), Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO) և ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP): Այս գործողությունների նպատակն է խրախուսել կառավարություններին մինչև 2020 թ.-ը հրաժարվել ներկերի արտադրությունում կապարի օգտագործումից:

Առավել մանրամասն տեղեկատվության համար կարող եք այցելել` www.ipen.org,  www.ecoaccord.org:

Ներբեռնել բրոշուրը

 

2017թ.-ի սեպտեմբերի 28-29-ը Երևանի «Իբիս» հյուրանոցում ԿՕԱ-ների ոչնչացման միջազգային ցանցի (IPEN) նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ աշխատաժողով` «Հանրային մասնակցությունն Արևելյան Եվրոպայի, Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում քիմիական անվտանգության հարցերի լուծմանը» խորագրով: Միջոցառմանը մասնակցում էր ԱԵԿԿԱ 10 երկրի 32 ներկայացուցիչ, ինչպես նաև Հայաստանում ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի և  ՄԱԿ-ի արդյունաբերական զարգացման կազմակերպության գրասենյակների, տեղական հասարակական կազմակերպությունների, Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի և ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ներկայացուցիչներ: Աշխատաժողովի ժամանակ ակտիվ քննարկումներ ծավալվեցին քիմիական անվտանգությանն առնչվող ինչպես գոյություն ունեցող, այնպես էլ նոր ծագող հարցերի շուրջ: Ելույթ ունեցողներն անդրադարձան այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են` Կայուն օրգանական աղտոտիչների (ԿՕԱ-ներ) պաշարների գույքագրումը, ծանր մետաղներով շրջակա միջավայրի աղտոտումը, հորմոնային համակարգի վրա էնդոկրին քայքայիչ նյութերի ազդեցությունը, ջրային մարմինների աղտոտումը պլաստիկ նյութերով, գենդերային հավասարությունը և շատ այլ հարցերի: Բացի այդ, IPEN-ը ներկայացրեց Սնդիկի վերաբերյալ Մինամատայի կոնվենցիայի Կողմերի առաջին համաժողովի արդյունքները:

image001

Հանդիպման ընթացքում մասնակիցներին տրամադրվեցին տեղեկատվական նյութեր:

Հանդիպման ավարտին մասնակիցները շնորհակալություն հայտնեցին հյուրընկալության, հետաքրքիր և բովանդակալից միջոցառման համար և հանդես եկան առաջարկությամբ, որպեսզի նմանօրինակ աշխատանքային հանդիպումները կրեն շարունակական բնույթ:   

Սնդիկի վերաբերյալ Մինամատայի կոնվենցիայի Կողմերի առաջին համաժողովը տեղի կունենա 2017թ.-ի սեպտեմբերի 24 – 29-ը` Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևում: Ակնկալվում է, որ ավելի քան 1000 պատվիրակ և շուրջ 50 նախարար կհավաքվեն Ժնևում` կոնվենցիայի ընդհանուր արդյունավետության հիմքերը դնելու համար:

Նախնական բանակցությունների ընթացքում միջկառավարական բանակցային կոմիտեն հաստատեց կոնվենցիայով սահմանված բազմաթիվ այն ձևերն ու ուղեցույցները, որոնք պետք է ընդունվեն համաժողովի ընթացքում և որոնք անհրաժեշտ են կոնվենցիայի արագ և հարթ մեկնարկման ու իրականացման համար: Դրանք ներառում են սնդիկի կուտակումների հայտնաբերման, լավագույն հասանելի տեխնոլոգիաների որոշման և ոսկու փոքրածավալ արդյունահանման մեջ սնդիկի օգտագործման կրճատման վերաբերյալ ուղեցույցները, ինչպես նաև առևտրային ընթացակարգերի և որոշակի ժամկետներից ազատման վերաբերյալ ձևերը:

Համաժողովի ընթացքում ամենակարևոր բաց քննարկման հարցերից են հաշվետվությունների պատրաստման և ներկայացման պահանջները, որոնք պետք է տրամադրեն կարևոր տեղեկատվություն սնդիկի հետ կապված համաշխարհային իրավիճակի և դրա կրճատման ուղղությամբ կոնվենցիայի արդյունավետության վերաբերյալ: Հատկապես կարևոր նշանակություն ունի սնդիկի արտադրության և առևտրի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրումը, որոնք կարճ ժամանակում կարող են զգալիորեն փոխվել:

 

zero-awhhe-logo

ПУБЛИКАЦИЯ ПОСЛЕ 15/8/2017, 23:59, время в Брюсселе

[Брюссель / Ереван] 16 августа 2017- Сегодняшнее вступление в силу Минаматской конвенции  устанавливает первое новое многостороннее природоохранное соглашение за последние десять с лишним лет. Рабочая группа по нулевому содержанию ртути (ZMWG)* призывала к принятию юридически обязывающего договора на протяжении последнего десятилетия и приветствует новый договор.

«Альтернативы ртути существуют, альтернатив же глобальному сотрудничеству нет», – сказал Майкл Бендер, координатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути. «Ртуть не признает границ, и люди во всем мире подвергаются ее воздействию», – сказала доктор Елена Манвелян, Президент НПО  «Армянские женщиты за здоровье и здоровую окружающую среду». «Только глобальный договор может ограничить воздействие этого опасного нейротоксина».

В октябре 2013 года текст Конвенции был принят и подписан 128 странами, но она не вступит в силу до тех пор, пока по меньшей мере 50 стран не ратифицируют ее. Эта веха была достигнута в мае нынешнего года, и конвенция вступает в силу 16 августа. 

«Мы сейчас на правильном пути», – сказала Елена Лимбериди-Сеттимо, руководитель проекта Европейского экологического бюро и со-координатор ZMWG. «Со временем, как ожидается, Конвенция предоставит необходимые технические и финансовые ресурсы для снижения подверженности рискам во всем мире. Поэтому правительства должны стремиться к быстрому осуществлению положений договора».

Цель Конвенции – «защитить здоровье человека и окружающую среду» от выбросов ртути.

 

Договор содержит важнейшие обязательства Сторон по запрещению эксплуатации новых рудников по добыче ртути при одновременном поэтапном прекращении эксплуатации действующих, а также включает запрет на многие обычные продукты и процессы с использованием ртути, меры по контролю выбросов и требование к национальным планам относительно сокращения использования ртути в кустарной и мелкомасштабной золотодобыче. Кроме того, он стремится сократить торговлю, содействовать безопасному  хранению и удалению ртути, решить проблемы загрязненных участков и снизить риски в связи с воздействием этого опасного нейротоксина. 

Первая Конференция Сторон состоится 24-29 сентября 2017 года в Женеве, Швейцария. Ожидается, что в Женеве соберутся более 1000 делегатов и около 50 министров, чтобы отметить вступление договора в силу и заложить основу для его общей эффективности.

Минаматская конвенция  представляет собой еще один договор наряду с тремя другими конвенциями ООН, направленными на сокращение воздействия химических веществ и отходов – Базельской, Роттердамской и Стокгольмской конвенций.

###

Более подробную информацию см.:

http://www.mercuryconvention.org/Negotiations/COP1/tabid/5544/language/en-US/Default.aspx

www.zeromercury.org

По всем вопросам обращаться:

Доктор Елена Манвелян, Президент НПО  «Армянские женщиты за здоровье и здоровую окружающую среду»; тел. +37410523604; адрес эл. почты: office@awhhe.am  

Елена Лимбериди-Сеттимо, руководитель проекта Европейского экологического бюро и сокоординатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути (ZMWG)
тел: +32 2 2891301, адрес эл. почты elena.lymberidi@eeb.org

Майкл Бендер, координатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути, тел: +1 802 917 8222, адрес эл. почты   mercurypolicy@aol.com

Примечание для редакторов:

Ртуть является глобальным загрязнителем, который перемещается на большие расстояния. Его самая токсичная форма – метилртуть – накапливается у крупных хищных рыб и попадает в организм человека путем употребления в пищу рыбы, оказывая самое тяжелое воздействие на ребенка в период внутриутровного развития и маленьких детей. 

* Рабочая группа по нулевому содержанию ртути (ZMWG) является международной коалицией из более чем 95 общественных организаций, занимающихся вопросами экологии и здоровья, из более чем 50 стран со всего мира. Коалиция создана в 2005 году Европейским экологическим бюро и Проектом по вопросам политики в отношении ртути. ZMWG стремится к нулевому предложению, спросу и выбросам ртути из всех антропогенных источников с целью сведения наличия ртути в глобальной окружающей среде к минимуму. Наша миссия состоит в том, чтобы пропагандировать и поддерживать принятие и осуществление юридически обязательного документа, который содержит обязательства по ликвидации, где это возможно, или сведению к минимуму глобального предложения и торговли ртутью, глобальный спрос на ртуть, антропогенные выбросы ртути в окружающую среду , а также воздействие ртути на человека и диких животных.

 

Մամուլի հաղորդագրություն

8 հունիսի 2017թ.

2017 թ.-ի հունիսի 8-ին Երևանի Անի Պլազա հյուրանոցում <<Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի>> (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ  սեմինար` նվիրված քիմիական նյութերի, մասնավորապես` հորմոնալ համակարգի խանգարումներ առաջացնող թունաքիմիկատների հիմնախնդրին: Միջոցառումը կազմակերպվել էր «Կանաչ դրամաշնորհների» գլոբալ հիմնադրամի (Global Greengrants Fund)  ֆինանսական աջակցությամբ իրականացվող «Պաշտպանենք կանանց առողջությունն էնդոկրին համակարգի աշխատանքը խաթարող քիմիական նյութերի ազդեցությունից» ծրագրի շրջանակում:  Այդ քիմիական նյութերի մասին մանրամասն տեղեկատվություն ներկայացրեց ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ներկայացուցիչ Քնարիկ Գրիգորյանը: Այս քիմիկատները նույնիսկ շատ փոքր չափաքանակներով կարող են արգելափակել հորմոնների աշխատանքը կամ առաջացնել հորմոնալ համակարգի խանգարումներ: Այդպիսի նյութերի վտանգավոր հատկությունների մասին առկա տեղեկատվության հասանելիությունը և դրանց օգտագործման ժամանակ առաջարկվող նախազգուշական միջոցների կիրառումը նպաստում են այդ նյութերի արտադրության, տեղափոխման, օգտագործման և ուտիլիզացիայի անվտանգության ապահովմանը:  Շատ երկրներ այս ոլորտների համար արդեն ունեն կարգավորող համակարգեր: 2002 թ.-ին միջազգային հանրությունն ընդունել է քիմիական նյութերի դասակարգման և պիտակավորման վերաբերյալ գլոբալ ներդաշնակեցված համակարգը: Իր ելույթում ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ նախագահ Ելենա Մանվելյանը  սեմինարի մասնակիցներին ծանոթացրեց  այդ համակարգի բովանդակությանը և նշեց ազգային օրենսդրությունում  այդ համակարգի ներդրման նպատակահարմարությունը, որը կնվազեցնի մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի վրա այդ նյութերի ազդեցության ռիսկերը:  Պետք է հարգել սպառողների իրավունքը, այն է` իմանալ, թե ինչ քիմիական նյութեր են նրանք <<ձեռք բերում>> ապրանքի հետ միասին: Սեմինարի ավարտին Ելենա Մանվելյանը կոչ արեց մասնակիցներին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել քիմիական անվտանգության խնդրին և առավել արդյունավետ աշխատել  այդ ոլորտում` նշելով, որ քիմիկատների և թափոնների պատշաճ կարգավորումը կայուն զարգացման կարևորագույն  պահանջներից է:  ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության  ներկայացուցիչ Արթուր Նիկոյանը ներկայացրեց տեղեկատվություն վնասատուներից բույսերի և գյուղմթերքների պաշտպանության քիմիական միջոցների, դրանց օգտագործման և մեր երկիր դրանց ներկրման մասին: Լայն քննարկում ծավալվեց  թունաքիմիկատների ինտենսիվ կիրառումից ագրո-էկոլոգիական մեթոդներին անցնելու հնարավորության մասին:

Ըստ պարոն Նիկոյանի, այս անցումը դեռևս խիստ դանդաղ է ընթանում, թեև Հայաստանը չի պատկանում այն երկրների թվին, որտեղ թունաքիմիկատներն ինտենսիվորեն են օգտագործվում:. Այնուհետև ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի ներկայացուցիչները ներկայացրեցին զեկույցներ հողում, ոռոգման ջրում և գյուղմթերքներում թունաքիմիկատների մնացորդային քանակների նկատմամբ իրականացրած հետազոտությունների արդյունքների մասին: ՀԿՀԱԱՇՄ փորձագետ Լիլիկ Սիմոնյանը ներկայացրեց  հողի, կրծքի կաթի և գյուղմթերքների նմուշների հետազոտության արդյունքները:  Սեմինարի ավարտին, ՀՀ բնապահպանության նախարարության  և ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի ներկայացուցիչները մասնակիցներին տեղեկացրեցին քիմիական երեք կոնվենցիաների կողմերի կոնֆերանսի արդյունքների մասին, որոնց նրանք անմիջական մասնակցություն էին ունեցել:

 

2 1

Пресс релиз

8 июня 2017 г.

Риски воздействия эндокринных разрушителей на здоровье человека и окружающую среду

8  июня 2017 года в Ереване  (Гостиницa Ани Плаза) по инициативе НПО Армянские Женщины за Здоровье и Здоровую Окружающую Среду (AWHHE) состоялся семинар, посвященный проблеме химических веществ, в частности пестицидов, вызывающих  нарушения эндокринной системы.  Семинар был организован в рамках текущего проекта, финансированного GGF. Подробную информацию об этих химических  веществах представила   сотрудник организации Кнарик Григорян. Эти  химические вещества в очень малых дозах могут блокировать действие гормонов или же могут вызывать нарушения в работе эндокринной системы. Наличие доступной информации об опасных свойствах веществ и использование рекомендуемых мер предосторожности при обращении с ними позволяют сделать процессы производства, транспортировки, обращения и утилизации безопасными. Во многих странах уже существуют системы регулирования в этих областях.  В 2002 году  международное сообщество приняло Согласованную на глобальном уровне  систему классификации и маркировки химических веществ. В своем выступлении  Руководитель НПО Елена Манвелян  ознакомила с содержанием  СГС и  отметила целесообразность внедрения этой системы  в национальное законодательство, что  позволит снизить риски воздействия  подобных веществ на здоровье  и окружающую среду. Она подчеркнула необходимость  соблюдать право потребителя знать, какие химические вещества они покупают вместе с товаром.

 В заключении Елена Манвелян призвала участников повысить внимание к проблеме химической безопасности и эффективнее работать в этой области, отметив, что  рациональное регулирование химических веществ и отходов  – одно из важнейших требований  устойчивого развития. Представитель  Министерства Сельского Хозяйства  Артур Никоян ознакомил участников семинара со стратегией  борьбы, защиты растений и с.х продуктов  от вредителей, использования  химических средств защиты и их поступлением в Армению. Широкая дискуссия возникла вокруг вопроса  о возможности  перехода  интенсивной химизации на агроэкологические методы  ведения с.х. в стране.

По мнению Никоян  этот переход пока идет очень медленно, хотя  Армения не является страной с очень интенсивным использованием химикатов. Были представлены доклады Центра Экологических и Ноосферных Исследований Академии Наук Армении и результаты исследований Американского Университета в Армении, а также AWHHE НПО о содержании остаточных количеств стойких органических веществах в почве, грудном молоке и сельхоз продуктах. В заключении  аудитория была проинформирована о результатах международной конференции по  3-м химическим конвенциям  представителем Министерства Охраны Природы и членом AWHHE – делегатами  этой конференции.