Կոնտակտներ

ՀՀ, Երևան, 0019
Բաղրամյան պող., 24բ,
հեռ. / ֆաքս. (+374 10) 523604
Էլ. փոստ: office@awhhe.am

enhy

ՀԿՀԱԱ Նորություններ

(Մամլո հաղորդագրություն)

Երևան, 10 սեպտեմբերի 2018թ. Արևային էներգիան տնտեսության ոլորտի զարգացման կարևորագույն ուղղությունն է: Մինչ օրս էներգետիկ ոլորտում գործարարության համար այն համարվում է շատ գրավիչ, որտեղ կարճ ժամանակում ներդրումներն արդարացվում են:

Փորձագետների գնահատականներով, առաջիկա մի քանի տարիներին Հայաստանը կարող է արևային էներգետիկայի ոլորտում տարածաշրջանային առաջատար դառնալ, չնայած դեռ ոչ վաղ անցյալում Հայաստանը նույնիսկ չէր համարվում այդ ոլորտում բիզնեսի զարգացման հնարավորությունների երկիր:

Արագ ծախսածածկումը և ցածր ռիսկերը հիշյալ ոլորտը ներդրումների համար չափազանց գրավիչ են դարձնում, իսկ արևային ռեսուրսի ավելցուկը մեծացնում է այդ տեխնոլոգիաների մատչելիությունը: Եթե մինչև վերջերս Հայաստանում արևային էներգիայով զբաղվում էին հատուկենտ ընկերություններ, ապա այսօր դրանց թիվը հասնում է տասնյակների:

Վերականգնվող էներգիայի օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերին էր նվիրված «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ սույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին «Անի Պլազա» հյուրանոցի «Նաիրի» սրահում տեղի ունեցած միջազգային սեմինարը:

Միջոցառումը կազմակերպվել էր «Արևային էներգիան` ի նպաստ ածխածնի ցածր արտանետումներով կայուն կենսակերպի` Հայաստանի Սոլակ, Այգավան և Մալիշկա համայնքներում» ծրագրի շրջանակում, որը ֆինանսավորվում է ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագրի կողմից ստեղծված 10-ամյա շրջանակային ծրագրի Թրասթ Ֆոնդի միջոցով: Ծրագիրն ընտրվել է 10-ամյա շրջանակային ծրագրի Թրասթ Ֆոնդի կողմից «Կայուն կենսակերպի և արտադրության ծրագրի» համար հայտարարված բաց մրցույթի միջոցով` Ճապոնիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ:

Սեմինարին մասնակցում էին փորձագետներ Ճապոնիայից, Ուկրաինայից, Բելառուսից, Վրաստանից, Չիլիից, ինչպես նաև ՀՀ նախարարությունների և գերատեսչությունների, քաղաքացիական հասարակության, գործարար հանրության թիրախային համայնքների և ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներ:

ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի նախագահ Ելենա Մանվելյանն իր ելույթում նշեց, որ որոշ երկրներ ամբողջությամբ անցնում են այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների՝ արևի, քամու, ջրի, մոլորակի ընդերքի և կենսագազի օգտագործման: Որոշ տարածաշրջաններում «կանաչ» էներգիայի արտադրության ծավալները գերազանցում են ավանդական էներգիայի արտադրության քանակները:

Հայաստանն ունի տարեկան շուրջ 300 արևոտ օր և պետք է իր տեղն ունենա այն երկրների շարքում, որոնք առաջնահերթությունը տալիս են «կանաչ» էներգիայի օգտագործմանը:

Գլոբալ բնապահպանական ռազմավարությունների ինստիտուտի (IGES) գիտական ղեկավար Ացուշի Վատաբեն հայտնեց իր գոհունակությունը ծրագրի իրականացման կապակցությամբ: Նա նշեց, որ այլընտրանքային արևային էներգիայի վերաբերյալ ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի իրականացրած ծրագիրը կայուն ապրելակերպի խթանման հիանալի մոդել է ոչ միայն Հայաստանի, այլև աշխարհի մյուս երկրների համար: Սեմինարը հնարավորություն է ընձեռում վերանայել այն, ինչ ձեռք է բերվել և յուրացվել, ինչպես նաև բացահայտել առաջ գնալու հնարավորությունները:

Արտերկրից ժամանած փորձագետները սեմինարի ընթացքում ներկայացրեցին այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում իրենց երկրների փորձը:

Այսպես, օրինակ, Չիլիի համալսարանի Էներգիայի կենտրոնի տնօրենի տեղակալ Մարսելո Մատուսը ներկայացրեց կայուն արտադրական մոդելի խթանման նպատակով երկրաջերմային էներգիայի օգտագործման փորձը Չիլիի գյուղական բնակավայրերում:

Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հանածո վառելիքների ֆիզիկական քիմիայի բաժնի ավագ գիտաշխատող Ռոստիսլավ Մյուսիյն իր ելույթում հույս հայտնեց, որ «կանաչ» էներգիայի բնագավառում հայաստանյան կազմակերպությունների հետ արդյունավետ համագործակցությունն, ընդհանուր առմամբ, կնպաստի մեր մոլորակի բնության և կլիմայի պահպանմանը:

Բելառուս փորձագետ Դմիտրի Բուրոնկինն իր ելույթում նշեց, որ Բելառուսում գոյություն ունի հասարակական կազմակերպության և Բրասլավի շրջանի տեղական իշխանությունների միջև փոխգործակցության հրաշալի փորձ՝ տարածաշրջանի համար կլիմայական չեզոքության հասնելու ռազմավարությունների նախապատրաստման գործում: Ծրագրի շնորհիվ, Բրասլավը կարողացավ ավելացնել տեղական վառելիքի (մանրատաշեղների) օգտագործումը, ինչպես նաև վերականգնվող էներգիայի տեսակարար կշիռն ընդհանուր էներգետիկ հաշվեկշռում և այդկերպ տարածաշրջանը մոտեցնել կլիմայական չեզոքության:

Սեմինարի ընթացքում ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ փորձագետ Քնարիկ Գրիգորյանը ներկայացրեց ծրագրի շրջանակում իրականացված գործողությունների արդյունքում քաղած դասերը, ինչպես նաև CO2-ի արտանետումների կրճատումը: Նա ընդգծեց, որ ծրագիրը նպաստել է կայուն զարգացման չորս՝ բնապահպանական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային ասպեկտների բարելավմանը: Սեմինարի ավարտին ներկայացվեցին խմբային աշխատանքների արդյունքները և մշակվեցին համապատասխան առաջարկություններ:

 

               2017 թ.-ի դեկտեմբերի 4-6-ը Քենիայի Նայրոբի քաղաքում տեղի կունենա շրջակա միջավայրի հարցերով ՄԱԿ-ի երրորդ վեհաժողովը: Միավորված ազգերի կազմակերպության շրջակա միջավայրի ծրագրի (UNEP) կողմից առաջ քաշված այս նախաձեռնությունը միտված է կառավարություններից, գործարար համայնքից և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններից հնարավորինս շատ կամավոր պարտավորությունների ստացմանը՝  ուղղված օդի, հողի, խմելու ջրի ջրամբարների և օվկիանոսների աղտոտման դադարեցմանը, քիմիական նյութերի ու թափոնների անվտանգ կառավարմանը, ներառյալ` ներկերում կապարի վերացման նպատակի  իրականացմանը: «Աղտոտումից ազատ մեր մոլորակի պահպանության աջակցությանն ուղղված կամավոր պարտավորությունների մասին» փաստաթուղթը կդառնա ՄԱԿ-ի վեհաժողովի չորս առանցքային արդյունքներից մեկը: Հանդես գալով ներկերում կապարի վերացման օգտին, կառավարությունները, մասնավորապես, կարող են հանձն առնել կամավոր պարտավորություն՝  մշակել օրենսդրություն և վերահսկման մեխանիզմներ՝  մարդու առողջության, տնտեսության և շրջակա միջավայրի վրա կապարի ազդեցության ռիսկերի նվազեցման նպատակով:

               Կապարը թունավոր մետաղ է: Կապար պարունակող ներկը երեխաների առողջության վրա կապարի ազդեցության կարևոր աղբյուր է: Երկրների միայն 34% -ն է կարգավորում կապարի պարունակությունը ներկերում, և աշխարհի տարբեր շրջաններում իրականացված ավելի քան 40 ուսումնասիրություններ հաստատել են կապար պարունակող ներկերի առկայությունը զարգացող երկրների և անցումային տնտեսությամբ երկրների շուկաներում:

               Նախքան շրջակա միջավայրի հարցերով վեհաժողովի աշխատանքի մեկնարկը, չափազանց կարևոր է հասնել այն բանին, որ ներկերում կապարի վերացման ուղղությամբ երկրների կամավոր պարտավորությունները ներառվեն ՄԱԿ-ի վերջնական փաստաթղթում: Այս առումով, IPEN- ը (ավելի քան 100 երկրում քիմիական անվտանգության հարցերով զբաղվող հասարակական կազմակերպությունների միջազգային ցանց) դիմում է Ձեզ խնդրանքով՝ Ձեր կառավարությունների ուշադրությունը հրավիրել ներկերում կապարի վերացման մասին կամավոր պարտավորությունների ստանձնման հնարավորության վրա:

               Կամավոր պարտավորությունը կարող է գրանցվել առցանց հետևյալ կայքերում՝

 

Կառավարությունների համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=government

 

Գործարար համայնքի համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=business

 

Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=civil-society

 

Այս ձևերը կարելի է ներբեռնել նաև ՄԱԿ-ի բոլոր լեզուներով, լրացնել և ուղարկել հետևյալ էլեկտրոնային փոստի հասցեով՝ voluntarycommitments@unep.org

 

«Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ն միացել է սույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին մեկնարկող  «Կապարային թունավորումների կանխարգելման միջազգային շաբաթ»-ին, որին միացել  է աշխարհի տարբեր երկրներից 100 կազմակերպություն: Փորձագետ Քնարիկ Գրիգորյանը «Կանաչ իրավունքներ, խախտումներ, պաշտպանություն»  խորագրով սեմինարի ժամանակ ներկայացրեց կապարային թունավորումների հետ կապված ռիսկերը  և իրավախախտումները, կապար պարունակող ներկերի արգելման անհրաժեշտությունը, քանի որ աճող օրգանիզմի վրա այս ծանր մետաղի ազդեցության առումով երեխաներն առավել խոցելի են: Նա բարձրացրեց նաև Հայաստանում երեխայի` առողջության և անվտանգ շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտության հարցը, ինչպես նաև ընդգծեց, որ անհրաժեշտ է վերանայել կենցաղային օգտագործման համար նախատեսված կապարային ներկերի վերաբերյալ ազգային օրենսդրությունը:

Սույն քարոզարշավը նախաձեռնել են ԿՕԱ-ների ոչնչացման միջազգային ցանցը (IPEN), Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO) և ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP): Այս գործողությունների նպատակն է խրախուսել կառավարություններին մինչև 2020 թ.-ը հրաժարվել ներկերի արտադրությունում կապարի օգտագործումից:

Առավել մանրամասն տեղեկատվության համար կարող եք այցելել` www.ipen.org,  www.ecoaccord.org:

Ներբեռնել բրոշուրը

 

2017թ.-ի սեպտեմբերի 28-29-ը Երևանի «Իբիս» հյուրանոցում ԿՕԱ-ների ոչնչացման միջազգային ցանցի (IPEN) նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ աշխատաժողով` «Հանրային մասնակցությունն Արևելյան Եվրոպայի, Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում քիմիական անվտանգության հարցերի լուծմանը» խորագրով: Միջոցառմանը մասնակցում էր ԱԵԿԿԱ 10 երկրի 32 ներկայացուցիչ, ինչպես նաև Հայաստանում ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի և  ՄԱԿ-ի արդյունաբերական զարգացման կազմակերպության գրասենյակների, տեղական հասարակական կազմակերպությունների, Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի և ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ներկայացուցիչներ: Աշխատաժողովի ժամանակ ակտիվ քննարկումներ ծավալվեցին քիմիական անվտանգությանն առնչվող ինչպես գոյություն ունեցող, այնպես էլ նոր ծագող հարցերի շուրջ: Ելույթ ունեցողներն անդրադարձան այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են` Կայուն օրգանական աղտոտիչների (ԿՕԱ-ներ) պաշարների գույքագրումը, ծանր մետաղներով շրջակա միջավայրի աղտոտումը, հորմոնային համակարգի վրա էնդոկրին քայքայիչ նյութերի ազդեցությունը, ջրային մարմինների աղտոտումը պլաստիկ նյութերով, գենդերային հավասարությունը և շատ այլ հարցերի: Բացի այդ, IPEN-ը ներկայացրեց Սնդիկի վերաբերյալ Մինամատայի կոնվենցիայի Կողմերի առաջին համաժողովի արդյունքները:

image001

Հանդիպման ընթացքում մասնակիցներին տրամադրվեցին տեղեկատվական նյութեր:

Հանդիպման ավարտին մասնակիցները շնորհակալություն հայտնեցին հյուրընկալության, հետաքրքիր և բովանդակալից միջոցառման համար և հանդես եկան առաջարկությամբ, որպեսզի նմանօրինակ աշխատանքային հանդիպումները կրեն շարունակական բնույթ:   

Սնդիկի վերաբերյալ Մինամատայի կոնվենցիայի Կողմերի առաջին համաժողովը տեղի կունենա 2017թ.-ի սեպտեմբերի 24 – 29-ը` Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևում: Ակնկալվում է, որ ավելի քան 1000 պատվիրակ և շուրջ 50 նախարար կհավաքվեն Ժնևում` կոնվենցիայի ընդհանուր արդյունավետության հիմքերը դնելու համար:

Նախնական բանակցությունների ընթացքում միջկառավարական բանակցային կոմիտեն հաստատեց կոնվենցիայով սահմանված բազմաթիվ այն ձևերն ու ուղեցույցները, որոնք պետք է ընդունվեն համաժողովի ընթացքում և որոնք անհրաժեշտ են կոնվենցիայի արագ և հարթ մեկնարկման ու իրականացման համար: Դրանք ներառում են սնդիկի կուտակումների հայտնաբերման, լավագույն հասանելի տեխնոլոգիաների որոշման և ոսկու փոքրածավալ արդյունահանման մեջ սնդիկի օգտագործման կրճատման վերաբերյալ ուղեցույցները, ինչպես նաև առևտրային ընթացակարգերի և որոշակի ժամկետներից ազատման վերաբերյալ ձևերը:

Համաժողովի ընթացքում ամենակարևոր բաց քննարկման հարցերից են հաշվետվությունների պատրաստման և ներկայացման պահանջները, որոնք պետք է տրամադրեն կարևոր տեղեկատվություն սնդիկի հետ կապված համաշխարհային իրավիճակի և դրա կրճատման ուղղությամբ կոնվենցիայի արդյունավետության վերաբերյալ: Հատկապես կարևոր նշանակություն ունի սնդիկի արտադրության և առևտրի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրումը, որոնք կարճ ժամանակում կարող են զգալիորեն փոխվել:

 

zero-awhhe-logo

ПУБЛИКАЦИЯ ПОСЛЕ 15/8/2017, 23:59, время в Брюсселе

[Брюссель / Ереван] 16 августа 2017- Сегодняшнее вступление в силу Минаматской конвенции  устанавливает первое новое многостороннее природоохранное соглашение за последние десять с лишним лет. Рабочая группа по нулевому содержанию ртути (ZMWG)* призывала к принятию юридически обязывающего договора на протяжении последнего десятилетия и приветствует новый договор.

«Альтернативы ртути существуют, альтернатив же глобальному сотрудничеству нет», – сказал Майкл Бендер, координатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути. «Ртуть не признает границ, и люди во всем мире подвергаются ее воздействию», – сказала доктор Елена Манвелян, Президент НПО  «Армянские женщиты за здоровье и здоровую окружающую среду». «Только глобальный договор может ограничить воздействие этого опасного нейротоксина».

В октябре 2013 года текст Конвенции был принят и подписан 128 странами, но она не вступит в силу до тех пор, пока по меньшей мере 50 стран не ратифицируют ее. Эта веха была достигнута в мае нынешнего года, и конвенция вступает в силу 16 августа. 

«Мы сейчас на правильном пути», – сказала Елена Лимбериди-Сеттимо, руководитель проекта Европейского экологического бюро и со-координатор ZMWG. «Со временем, как ожидается, Конвенция предоставит необходимые технические и финансовые ресурсы для снижения подверженности рискам во всем мире. Поэтому правительства должны стремиться к быстрому осуществлению положений договора».

Цель Конвенции – «защитить здоровье человека и окружающую среду» от выбросов ртути.

 

Договор содержит важнейшие обязательства Сторон по запрещению эксплуатации новых рудников по добыче ртути при одновременном поэтапном прекращении эксплуатации действующих, а также включает запрет на многие обычные продукты и процессы с использованием ртути, меры по контролю выбросов и требование к национальным планам относительно сокращения использования ртути в кустарной и мелкомасштабной золотодобыче. Кроме того, он стремится сократить торговлю, содействовать безопасному  хранению и удалению ртути, решить проблемы загрязненных участков и снизить риски в связи с воздействием этого опасного нейротоксина. 

Первая Конференция Сторон состоится 24-29 сентября 2017 года в Женеве, Швейцария. Ожидается, что в Женеве соберутся более 1000 делегатов и около 50 министров, чтобы отметить вступление договора в силу и заложить основу для его общей эффективности.

Минаматская конвенция  представляет собой еще один договор наряду с тремя другими конвенциями ООН, направленными на сокращение воздействия химических веществ и отходов – Базельской, Роттердамской и Стокгольмской конвенций.

###

Более подробную информацию см.:

http://www.mercuryconvention.org/Negotiations/COP1/tabid/5544/language/en-US/Default.aspx

www.zeromercury.org

По всем вопросам обращаться:

Доктор Елена Манвелян, Президент НПО  «Армянские женщиты за здоровье и здоровую окружающую среду»; тел. +37410523604; адрес эл. почты: office@awhhe.am  

Елена Лимбериди-Сеттимо, руководитель проекта Европейского экологического бюро и сокоординатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути (ZMWG)
тел: +32 2 2891301, адрес эл. почты elena.lymberidi@eeb.org

Майкл Бендер, координатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути, тел: +1 802 917 8222, адрес эл. почты   mercurypolicy@aol.com

Примечание для редакторов:

Ртуть является глобальным загрязнителем, который перемещается на большие расстояния. Его самая токсичная форма – метилртуть – накапливается у крупных хищных рыб и попадает в организм человека путем употребления в пищу рыбы, оказывая самое тяжелое воздействие на ребенка в период внутриутровного развития и маленьких детей. 

* Рабочая группа по нулевому содержанию ртути (ZMWG) является международной коалицией из более чем 95 общественных организаций, занимающихся вопросами экологии и здоровья, из более чем 50 стран со всего мира. Коалиция создана в 2005 году Европейским экологическим бюро и Проектом по вопросам политики в отношении ртути. ZMWG стремится к нулевому предложению, спросу и выбросам ртути из всех антропогенных источников с целью сведения наличия ртути в глобальной окружающей среде к минимуму. Наша миссия состоит в том, чтобы пропагандировать и поддерживать принятие и осуществление юридически обязательного документа, который содержит обязательства по ликвидации, где это возможно, или сведению к минимуму глобального предложения и торговли ртутью, глобальный спрос на ртуть, антропогенные выбросы ртути в окружающую среду , а также воздействие ртути на человека и диких животных.

 

Մամուլի հաղորդագրություն

8 հունիսի 2017թ.

2017 թ.-ի հունիսի 8-ին Երևանի Անի Պլազա հյուրանոցում <<Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի>> (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ  սեմինար` նվիրված քիմիական նյութերի, մասնավորապես` հորմոնալ համակարգի խանգարումներ առաջացնող թունաքիմիկատների հիմնախնդրին: Միջոցառումը կազմակերպվել էր «Կանաչ դրամաշնորհների» գլոբալ հիմնադրամի (Global Greengrants Fund)  ֆինանսական աջակցությամբ իրականացվող «Պաշտպանենք կանանց առողջությունն էնդոկրին համակարգի աշխատանքը խաթարող քիմիական նյութերի ազդեցությունից» ծրագրի շրջանակում:  Այդ քիմիական նյութերի մասին մանրամասն տեղեկատվություն ներկայացրեց ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ներկայացուցիչ Քնարիկ Գրիգորյանը: Այս քիմիկատները նույնիսկ շատ փոքր չափաքանակներով կարող են արգելափակել հորմոնների աշխատանքը կամ առաջացնել հորմոնալ համակարգի խանգարումներ: Այդպիսի նյութերի վտանգավոր հատկությունների մասին առկա տեղեկատվության հասանելիությունը և դրանց օգտագործման ժամանակ առաջարկվող նախազգուշական միջոցների կիրառումը նպաստում են այդ նյութերի արտադրության, տեղափոխման, օգտագործման և ուտիլիզացիայի անվտանգության ապահովմանը:  Շատ երկրներ այս ոլորտների համար արդեն ունեն կարգավորող համակարգեր: 2002 թ.-ին միջազգային հանրությունն ընդունել է քիմիական նյութերի դասակարգման և պիտակավորման վերաբերյալ գլոբալ ներդաշնակեցված համակարգը: Իր ելույթում ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ նախագահ Ելենա Մանվելյանը  սեմինարի մասնակիցներին ծանոթացրեց  այդ համակարգի բովանդակությանը և նշեց ազգային օրենսդրությունում  այդ համակարգի ներդրման նպատակահարմարությունը, որը կնվազեցնի մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի վրա այդ նյութերի ազդեցության ռիսկերը:  Պետք է հարգել սպառողների իրավունքը, այն է` իմանալ, թե ինչ քիմիական նյութեր են նրանք <<ձեռք բերում>> ապրանքի հետ միասին: Սեմինարի ավարտին Ելենա Մանվելյանը կոչ արեց մասնակիցներին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել քիմիական անվտանգության խնդրին և առավել արդյունավետ աշխատել  այդ ոլորտում` նշելով, որ քիմիկատների և թափոնների պատշաճ կարգավորումը կայուն զարգացման կարևորագույն  պահանջներից է:  ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության  ներկայացուցիչ Արթուր Նիկոյանը ներկայացրեց տեղեկատվություն վնասատուներից բույսերի և գյուղմթերքների պաշտպանության քիմիական միջոցների, դրանց օգտագործման և մեր երկիր դրանց ներկրման մասին: Լայն քննարկում ծավալվեց  թունաքիմիկատների ինտենսիվ կիրառումից ագրո-էկոլոգիական մեթոդներին անցնելու հնարավորության մասին:

Ըստ պարոն Նիկոյանի, այս անցումը դեռևս խիստ դանդաղ է ընթանում, թեև Հայաստանը չի պատկանում այն երկրների թվին, որտեղ թունաքիմիկատներն ինտենսիվորեն են օգտագործվում:. Այնուհետև ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի ներկայացուցիչները ներկայացրեցին զեկույցներ հողում, ոռոգման ջրում և գյուղմթերքներում թունաքիմիկատների մնացորդային քանակների նկատմամբ իրականացրած հետազոտությունների արդյունքների մասին: ՀԿՀԱԱՇՄ փորձագետ Լիլիկ Սիմոնյանը ներկայացրեց  հողի, կրծքի կաթի և գյուղմթերքների նմուշների հետազոտության արդյունքները:  Սեմինարի ավարտին, ՀՀ բնապահպանության նախարարության  և ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի ներկայացուցիչները մասնակիցներին տեղեկացրեցին քիմիական երեք կոնվենցիաների կողմերի կոնֆերանսի արդյունքների մասին, որոնց նրանք անմիջական մասնակցություն էին ունեցել:

 

2 1

Пресс релиз

8 июня 2017 г.

Риски воздействия эндокринных разрушителей на здоровье человека и окружающую среду

8  июня 2017 года в Ереване  (Гостиницa Ани Плаза) по инициативе НПО Армянские Женщины за Здоровье и Здоровую Окружающую Среду (AWHHE) состоялся семинар, посвященный проблеме химических веществ, в частности пестицидов, вызывающих  нарушения эндокринной системы.  Семинар был организован в рамках текущего проекта, финансированного GGF. Подробную информацию об этих химических  веществах представила   сотрудник организации Кнарик Григорян. Эти  химические вещества в очень малых дозах могут блокировать действие гормонов или же могут вызывать нарушения в работе эндокринной системы. Наличие доступной информации об опасных свойствах веществ и использование рекомендуемых мер предосторожности при обращении с ними позволяют сделать процессы производства, транспортировки, обращения и утилизации безопасными. Во многих странах уже существуют системы регулирования в этих областях.  В 2002 году  международное сообщество приняло Согласованную на глобальном уровне  систему классификации и маркировки химических веществ. В своем выступлении  Руководитель НПО Елена Манвелян  ознакомила с содержанием  СГС и  отметила целесообразность внедрения этой системы  в национальное законодательство, что  позволит снизить риски воздействия  подобных веществ на здоровье  и окружающую среду. Она подчеркнула необходимость  соблюдать право потребителя знать, какие химические вещества они покупают вместе с товаром.

 В заключении Елена Манвелян призвала участников повысить внимание к проблеме химической безопасности и эффективнее работать в этой области, отметив, что  рациональное регулирование химических веществ и отходов  – одно из важнейших требований  устойчивого развития. Представитель  Министерства Сельского Хозяйства  Артур Никоян ознакомил участников семинара со стратегией  борьбы, защиты растений и с.х продуктов  от вредителей, использования  химических средств защиты и их поступлением в Армению. Широкая дискуссия возникла вокруг вопроса  о возможности  перехода  интенсивной химизации на агроэкологические методы  ведения с.х. в стране.

По мнению Никоян  этот переход пока идет очень медленно, хотя  Армения не является страной с очень интенсивным использованием химикатов. Были представлены доклады Центра Экологических и Ноосферных Исследований Академии Наук Армении и результаты исследований Американского Университета в Армении, а также AWHHE НПО о содержании остаточных количеств стойких органических веществах в почве, грудном молоке и сельхоз продуктах. В заключении  аудитория была проинформирована о результатах международной конференции по  3-м химическим конвенциям  представителем Министерства Охраны Природы и членом AWHHE – делегатами  этой конференции.    

 

 

 

 

10image001

2017 թ.-ի մայիսի 31-ին, ժամը 11:00-ին` «Անի Պլազա» հյուրանոցի «Գառնի» սրահում  տեղի ունեցավ «Արևային էներգիան` ի նպաստ ածխածնի ցածր արտանետումներով կայուն կենսակերպի` Հայաստանի Սոլակ, Այգավան և Մալիշկա համայնքներում» ծրագրի մեկնարկային հանդիպումը, որին մասնակցում էին ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության, Հայաստանում Ճապոնիայի դեսպանատան, թիրախային համայնքների,  ՀԿ-ների, արևային էներգիայի համակարգերի մշակմամբ զբաղվող ընկերությունների և ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներ: Հանդիպման նպատակն էր ներկայացնել վերոհիշյալ համայնքներում ծրագրված գործողությունները:

 Սույն ծրագիրը ֆինանսավորվում է ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագրի կողմից ստեղծված 10-ամյա շրջանակային ծրագրի Թրասթ ֆոնդի միջոցով (brochure): Ծրագիրն ընտրվել է 10-ամյա շրջանակային ծագրի Թրասթ ֆոնդի կողմից «Կայուն կենսակերպի  և արտադրության ծրագրի» համար հայտարարված բաց մրցույթի միջոցով` Ճապոնիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ: Ծրագրի նպատակն է արևային էներգիայի օգտագործման խթանման միջոցով բարելավել հիշյալ համայնքների սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը: Ծրագրի շրջանակում կայուն զարգացման ռազմավարությունների ու ծրագրերի մշակման և իրականացման նպատակով կկիրառվի նորարարական մասնակցային մոտեցում, որը կապահովի տարբեր շահագրգիռ կողմերի և տեղական համայնքների բնակիչների ակտիվ ներգրավվածությունը:

 

Ս.թ. ապրիլի 7-ին կայացել է ԵՄՋՆ ԱՔԵ Ղեկավար հանձնախմբի 16-րդ հանդիպումը, որտեղ քննարկվել են առաջիկա 4 տարիների ջրային բնագավառի ազգային գերակայությունները:

Քննարկմանը ներկա էին Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ներկայացուցիչ՝ պարոն Գրեգորի Ցուրիսը, ՏԶՀԿ-ի ներկայացուցիչ՝ տիկին Տատյանա Եֆիմովան և ՄԱԿ-ի ԵՏՀ ներկայացուցիչներ՝ Փեփ Մարդիստը և Շանտալ Դեմիլեկամպսը, ինչպես նաև շահագրգիռ գերատեսչությունների, գիտական հաստատությունների և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ:

Օրակարգում քննարկվել են Հայաստանում ջրային ոլորտի վերջին զարգացումները՝ ջրային ռեսուրսների կառավարման և ջրային համակարգերի օգտագործման և պահպանման մասով, Հայաստանում իրականացվող միջազգային ծրագրի հետ համագործակցությունը, ինչպես նաև ջրի և ջրահեռացման հավասարաչափ հասանելիության 2018-2020 թվականների գործողությունների պլանի նախագիծը, որը պատրաստել է փորձագետների աշխատանքային խումբն ընթացիկ «Հայաստանում հավասարաչափ հասանելիության ապահովմանն ուղղված գործողությունների պլանի մշակում» ծրագրի շրջանակում` հիմնվելով ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի կողմից «Ջրի և առողջության մասին» արձանագրության ներքո Հայաստանում իրականացված ջրի և ջրահեռացման հավասարաչափ հասանելիության ինքնագնահատման քարտի արդյունքների վրա:

 

Չնայած առաջընթացին, Սնդիկի մասին համընդհանուր համաձայնագիրը խափանվում է սնդիկի անվերահսկելի արտադրության և առևտրի պատճառով

Խմբերը դիմում են կառավարություններին` Մինամատայի համաձայնագրի վավերացման գործընթացն արագացնելու և վաղ իրականացումն ապահովելու խնդրանքով:

Ամման, Հորդանան, 9-ը մարտի  2016թ.:  ՀԿ – ների միջազգային կոալիցիան այսօր Հորդանանում կայանալիք  ՄԱԿ-ի Սնդիկի մասին համաձայնագրին նվիրված հանդիպման նախօրեին հանդես եկավ հայտարարությամբ, համաձայն որի սնդիկի նկատմամբ համընդհանուր ավելի խիստ վերահսկողական միջոցառումների ուղղությամբ ստանձնած պարտավորությունների կատարումը դժվարանում է ապօրինի, չտեղեկագրված և չկարգավորվող սնդիկի արտադրության և  առևտրի պատճառով:

 «Զրո սնդիկ աշխատանքային խումբը» [1] (ZMWG) հայտարարել է, որ սնդիկի արտանետումների կրճատման ուղղությամբ գլոբալ ջանքերը կարող են անհաջողության մատնվել, եթե սնդիկի արտադրության և առևտրի նկատմամբ վերահսկողության հարցերը չլուծվեն` նախքան համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելը:

 «Սնդիկի թրաֆիքինգը կարտոֆիլի չիպսերի վաճառք չէ, – ասաց Մայքլ Բենդերը, «Զրո սնդիկ աշխատանքային խմբի» միջազգային համակարգողը, – բոլորին քաջ հայտնի է, թե ինչ հետևանքներ են լինում, երբ սնդիկը պատահականորեն արտադրվում է, տեղափոխվում և հետագայում արտանետվում կենսոլորտ»:

Սնդիկը կայուն նեյրոտոքսին է, որը բիոակումուլյացիայի է ենթարկվում` վտանգելով երեխաների, ափամերձ վայրերում ապրող բնակիչների և միլիոնավոր փոքր ծավալով ոսկի արդյունահանողների առողջությունը:

Սնդիկի մասին Մինամատայի կոնվենցիան, որը համաձայնեցվել է 2013 թ.-ին և որը մինչ այսօր ստորագրվել է 128 երկրի և վավերացվել  23 ազգերի կողմից,  մի համաձայնագիր է, որը պաշտպանում է մարդու առողջությունը և շրջակա միջավայրը սնդիկով աղտոտումից: Համաձայնագիրն արգելում է սնդիկի նոր հանքերի շահագործումը, սահմանում է վերահսկողության միջոցառումներ մթնոլորտային օդն  աղտոտող արտանետումների նկատմամբ, սահմանում է կանոնակարգումներ ոսկու արհեստագործական և փոքրածավալ արդյունահանման համար և  ապահովում է գոյություն ունեցող հանքերից և արտադրանքներից փուլ առ փուլ հրաժարման իրականացումը:

Հորդանանում այս շաբաթ տեղի ունեցած հանդիպումը սնդիկի վերաբերյալ միջկառավարական բանակցային հանձնաժողովի (INC) յոթերորդ նստաշրջանն է: Պատվիրակները հանդիպել են, որպեսզի համաձայնության գան համաձայնագրի մանրամասների շուրջ: Սա վերջին հանդիպումն է` նախքան կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելը` 50 երկրի կողմից վավերացնելուց հետո:

«Երկրները պետք է հավատարիմ մնան այս պատմական համաձայնագրի ոգուն և  մտադրությանը», – ասաց Ելենա Լիմբերիդի-Սեթթիմոն, ZMWG միջազգային համակարգողը. «Որպեսզի հոսքը դադարեցնենք, մենք պետք է առաջին հերթին պարզենք, թե որտեղից է գալիս սնդիկի մատակարարումը և դեպի ուր է այն գնում»:

Սնդիկի արտադրության և առևտրի հոսքերի մասին տեղեկատվական նշանակալից բացերը թույլ չեն տալիս հստակ պատկերացում կազմել սնդիկի համաշխարհային մատակարարման իրավիճակի մասին: Ներկայումս չկա սնդիկի արտադրության, մատակարարման և առևտրի վերաբերյալ ստանդարտ տեղեկատվություն կամ ցուցակների կազմման ընթացակարգ: Սնդիկ արտադրող որոշ երկրներ հաշվետվություն չեն ներկայացնում արտադրության ծավալների մասին, շատ երկրներ էլ, ապօրինի կամ մաքսանենգ մատակարարումների պատճառով, չեն իրականացնում սնդիկի պաշարների ճշգրիտ ցուցակագրում:

«Մտահոգիչ է այն փաստը, որ սնդիկի նոր, անօրինական  հանքեր[i] են ի հայտ գալիս Ինդոնեզիայում և Մեքսիկայում, և որ Արևելյան Ասիան հանդես է գալիս որպես սնդիկի խոշոր առևտրային հանգույց», – ասաց Ռիչարդ Գուտիերեսը,  “Ban Toxics!”  կազմակերպության տնօրենը, Ֆիլիպիններ. «Այս ամենը նպաստում է փոքր ծավալով ոսկու արդյունահանման համար սնդիկի փաստացի պահանջարկի բավարարմանն ասիական տարածաշրջանում, Լատինական Ամերիկայում և  հնարավոր է` ողջ աշխարհում: Այս միտումները ոչ մի լավ բան չեն խոստանում համաձայնագրի ապագայի համար»:

ZMWG –ն հավատացած է, որ սնդիկի առևտրի արդյունավետ վերահսկողության և կառավարման համար կառավարությունները պետք է սկսեն իրականացնել իրենց երկրներում սնդիկի արտադրության աղբյուրների նույնականացում և ցուցակագրում: Նրանք պետք է թափանցիկ գործեն և տրամադրեն տեղեկատվություն իրենց արտադրության ծավալների և կուտակումների, ինչպես նաև այն մասին, թե ով, որքան  և որ  երկրներին է արտահանում:

«Սնդիկի պատահական արտադրության և առևտրի կանխարգելումն արդյունավետ հաշվետվողականության և մոնիթորինգի միջոցով կօգնի վերջ դնելու այդ  գործելակերպին: Սա պետք է դիտարկվի  որպես առաջնահերթություն կառավարությունների վաղվա հանդիպման ժամանակ, – ասաց Ռիկո Յուրիպիդոն, “groundWork”, Հարավային Աֆրիկա. «Տվյալների մասին հաշվետվողականությունը պետք է դառնա համաձայնագրի անբաժանելի մասը: Հակառակ դեպքում, համաձայնագիրը կարող է վերածվել պարզապես հերթական «թղթե վագրի»»:

Լրացուցիչ տեղեկատվության համար, խնդրում ենք դիմել`

Ելենա Լիմբերիդի-Սեթթիմո, ZMWG միջազգային համակարգող, բջջ.`+32 496 532818, Elena.lymberidi@eeb.org

Միշել Բենդեր, ZMWG միջազգային համակարգող, բջջ.`+1 802 9174579, mercurypolicy@aol.com

Ռիչարդ Գուտիերեզ, Ban Toxics! կազմակերպության տնօրեն, Ֆիլիպիններ, բջջ.` +63 2 355 7640, rgutierrez@bantoxics.org

Ռիկո Յուրիպիդո,   groundWork – Friends of the Earth South Africa, բջջ.` +27 835193008, rico@groundwork.org.za

 

***

Նշումներ խմբագիրների համար

 

[1] ZMWG -ն ավելի քան 50 երկրում գործող ավելի քան 95 հասարակական հետաքրքրություն ներկայացնող բնապահպանական և առողջապահական հասարակական կազմակերպությունների գլոբալ կոալիցիա է:

 [2] Սնդիկի մասին Մինամատայի կոնվենցիա` http://www.mercuryconvention.org

 [3] Պարզվել է, որ DELA GmbH թափոնների հարցերով զբաղվող, ներկայումս չգործող գերմանական ընկերությունը, 2014 թ-ին ապօրինաբար արտահանել է ԵՄ քլոր-ալկալիական արտադրություններից գոյացած ավելի քան 1000 տոննա մետաղական սնդիկի ավելցուկ` շրջանցելով ԵՄ արտահանման արգելքը և թույլ տալով սնդիկը մուտքը համաշխարհային շուկա: Այս ընկերությունը «թափոնների» անվան տակ արտահանել է շուրջ 500 տոննա սնդիկ Շվեյցարիա, Հունաստան, Նիդերլանդներ և այլ երկրներ:

DELA-ն կարողացել է շրջանցել կանոնակարգերը,  քանի որ չի պահանջվել որևէ վերահսկման մեխանիզմ` դեպի նպատակային օգտագործման վերջնակետ սնդիկի անցած ճանապարհին հետևելու համար: Իշխանությունները դեռևս չգիտեն, թե ինչ է արվել սնդիկի այդ քանակության հետ: Հայտնի է սակայն, որ հիմնական նպատակակետ հանդիսացող բոլոր երկրներն առևտրային կապերի մեջ են այն երկրների հետ, որտեղ նշանակալի չափերի է հասնում ոսկու փոքրածավալ արդյունահանումը, ինչն էլ հանդիսանում է շրջակա միջավայր արտանետումների անմիջական աղբյուր և վտանգում հանքագործների ու նրանց ընտանիքների անդամների առողջությունը:

«Որպեսզի դադարեցնենք հոսքը, մենք պետք է առաջին հերթին իմանանք, թե որտեղից է սնդիկը մատակարարվում և ուր է այն գնում», – ասաց Ելենա Լիմբերիդի-Սեթթիմոն, Եվրոպայի բնապահպանական բյուրոյի (ԵԲԲ) «Զրո սնդիկ» ծրագրի ղեկավարը. «Մենք կոչ ենք անում ԵՄ-ին ստեղծել առևտրին հետևող համակարգ` արձանագրելու համար սնդիկի առևտրի վերաբերյալ տեղեկությունները, ներառյալ` արտահանման, ներմուծման, ինչպես նաև արտադրության ծավալները»:

 [4] Սնդիկի մասին Մինամատայի կոնվենցիայի վավերացումը ԵՄ կողմից` http://ec.europa.eu/environment/chemicals/mercury/ratification_en.htm

[i] Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո, առաջնային հանքարդյունաբերությունից ստացված սնդիկը չի թույլատրվելու օգտագործել արհեստագործական և փոքրածավալ ոսկու արդյունահանման ժամանակ: