Կոնտակտներ

ՀՀ, Երևան, 0019
Բաղրամյան պող., 24բ,
հեռ. / ֆաքս. (+374 10) 523604
Էլ. փոստ: office@awhhe.am

enhy

ՀԿՀԱԱ Նորություններ

               2017 թ.-ի դեկտեմբերի 4-6-ը Քենիայի Նայրոբի քաղաքում տեղի կունենա շրջակա միջավայրի հարցերով ՄԱԿ-ի երրորդ վեհաժողովը: Միավորված ազգերի կազմակերպության շրջակա միջավայրի ծրագրի (UNEP) կողմից առաջ քաշված այս նախաձեռնությունը միտված է կառավարություններից, գործարար համայնքից և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններից հնարավորինս շատ կամավոր պարտավորությունների ստացմանը՝  ուղղված օդի, հողի, խմելու ջրի ջրամբարների և օվկիանոսների աղտոտման դադարեցմանը, քիմիական նյութերի ու թափոնների անվտանգ կառավարմանը, ներառյալ` ներկերում կապարի վերացման նպատակի  իրականացմանը: «Աղտոտումից ազատ մեր մոլորակի պահպանության աջակցությանն ուղղված կամավոր պարտավորությունների մասին» փաստաթուղթը կդառնա ՄԱԿ-ի վեհաժողովի չորս առանցքային արդյունքներից մեկը: Հանդես գալով ներկերում կապարի վերացման օգտին, կառավարությունները, մասնավորապես, կարող են հանձն առնել կամավոր պարտավորություն՝  մշակել օրենսդրություն և վերահսկման մեխանիզմներ՝  մարդու առողջության, տնտեսության և շրջակա միջավայրի վրա կապարի ազդեցության ռիսկերի նվազեցման նպատակով:

               Կապարը թունավոր մետաղ է: Կապար պարունակող ներկը երեխաների առողջության վրա կապարի ազդեցության կարևոր աղբյուր է: Երկրների միայն 34% -ն է կարգավորում կապարի պարունակությունը ներկերում, և աշխարհի տարբեր շրջաններում իրականացված ավելի քան 40 ուսումնասիրություններ հաստատել են կապար պարունակող ներկերի առկայությունը զարգացող երկրների և անցումային տնտեսությամբ երկրների շուկաներում:

               Նախքան շրջակա միջավայրի հարցերով վեհաժողովի աշխատանքի մեկնարկը, չափազանց կարևոր է հասնել այն բանին, որ ներկերում կապարի վերացման ուղղությամբ երկրների կամավոր պարտավորությունները ներառվեն ՄԱԿ-ի վերջնական փաստաթղթում: Այս առումով, IPEN- ը (ավելի քան 100 երկրում քիմիական անվտանգության հարցերով զբաղվող հասարակական կազմակերպությունների միջազգային ցանց) դիմում է Ձեզ խնդրանքով՝ Ձեր կառավարությունների ուշադրությունը հրավիրել ներկերում կապարի վերացման մասին կամավոր պարտավորությունների ստանձնման հնարավորության վրա:

               Կամավոր պարտավորությունը կարող է գրանցվել առցանց հետևյալ կայքերում՝

 

Կառավարությունների համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=government

 

Գործարար համայնքի համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=business

 

Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների համար՝

http://web.unep.org/environmentassembly/your-commitment//?type=civil-society

 

Այս ձևերը կարելի է ներբեռնել նաև ՄԱԿ-ի բոլոր լեզուներով, լրացնել և ուղարկել հետևյալ էլեկտրոնային փոստի հասցեով՝ voluntarycommitments@unep.org

 

«Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ն միացել է սույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին մեկնարկող  «Կապարային թունավորումների կանխարգելման միջազգային շաբաթ»-ին, որին միացել  է աշխարհի տարբեր երկրներից 100 կազմակերպություն: Փորձագետ Քնարիկ Գրիգորյանը «Կանաչ իրավունքներ, խախտումներ, պաշտպանություն»  խորագրով սեմինարի ժամանակ ներկայացրեց կապարային թունավորումների հետ կապված ռիսկերը  և իրավախախտումները, կապար պարունակող ներկերի արգելման անհրաժեշտությունը, քանի որ աճող օրգանիզմի վրա այս ծանր մետաղի ազդեցության առումով երեխաներն առավել խոցելի են: Նա բարձրացրեց նաև Հայաստանում երեխայի` առողջության և անվտանգ շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտության հարցը, ինչպես նաև ընդգծեց, որ անհրաժեշտ է վերանայել կենցաղային օգտագործման համար նախատեսված կապարային ներկերի վերաբերյալ ազգային օրենսդրությունը:

Սույն քարոզարշավը նախաձեռնել են ԿՕԱ-ների ոչնչացման միջազգային ցանցը (IPEN), Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO) և ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP): Այս գործողությունների նպատակն է խրախուսել կառավարություններին մինչև 2020 թ.-ը հրաժարվել ներկերի արտադրությունում կապարի օգտագործումից:

Առավել մանրամասն տեղեկատվության համար կարող եք այցելել` www.ipen.org,  www.ecoaccord.org:

Ներբեռնել բրոշուրը

 

2017թ.-ի սեպտեմբերի 28-29-ը Երևանի «Իբիս» հյուրանոցում ԿՕԱ-ների ոչնչացման միջազգային ցանցի (IPEN) նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ աշխատաժողով` «Հանրային մասնակցությունն Արևելյան Եվրոպայի, Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում քիմիական անվտանգության հարցերի լուծմանը» խորագրով: Միջոցառմանը մասնակցում էր ԱԵԿԿԱ 10 երկրի 32 ներկայացուցիչ, ինչպես նաև Հայաստանում ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի և  ՄԱԿ-ի արդյունաբերական զարգացման կազմակերպության գրասենյակների, տեղական հասարակական կազմակերպությունների, Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի և ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ներկայացուցիչներ: Աշխատաժողովի ժամանակ ակտիվ քննարկումներ ծավալվեցին քիմիական անվտանգությանն առնչվող ինչպես գոյություն ունեցող, այնպես էլ նոր ծագող հարցերի շուրջ: Ելույթ ունեցողներն անդրադարձան այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են` Կայուն օրգանական աղտոտիչների (ԿՕԱ-ներ) պաշարների գույքագրումը, ծանր մետաղներով շրջակա միջավայրի աղտոտումը, հորմոնային համակարգի վրա էնդոկրին քայքայիչ նյութերի ազդեցությունը, ջրային մարմինների աղտոտումը պլաստիկ նյութերով, գենդերային հավասարությունը և շատ այլ հարցերի: Բացի այդ, IPEN-ը ներկայացրեց Սնդիկի վերաբերյալ Մինամատայի կոնվենցիայի Կողմերի առաջին համաժողովի արդյունքները:

image001

Հանդիպման ընթացքում մասնակիցներին տրամադրվեցին տեղեկատվական նյութեր:

Հանդիպման ավարտին մասնակիցները շնորհակալություն հայտնեցին հյուրընկալության, հետաքրքիր և բովանդակալից միջոցառման համար և հանդես եկան առաջարկությամբ, որպեսզի նմանօրինակ աշխատանքային հանդիպումները կրեն շարունակական բնույթ:   

Սնդիկի վերաբերյալ Մինամատայի կոնվենցիայի Կողմերի առաջին համաժողովը տեղի կունենա 2017թ.-ի սեպտեմբերի 24 – 29-ը` Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևում: Ակնկալվում է, որ ավելի քան 1000 պատվիրակ և շուրջ 50 նախարար կհավաքվեն Ժնևում` կոնվենցիայի ընդհանուր արդյունավետության հիմքերը դնելու համար:

Նախնական բանակցությունների ընթացքում միջկառավարական բանակցային կոմիտեն հաստատեց կոնվենցիայով սահմանված բազմաթիվ այն ձևերն ու ուղեցույցները, որոնք պետք է ընդունվեն համաժողովի ընթացքում և որոնք անհրաժեշտ են կոնվենցիայի արագ և հարթ մեկնարկման ու իրականացման համար: Դրանք ներառում են սնդիկի կուտակումների հայտնաբերման, լավագույն հասանելի տեխնոլոգիաների որոշման և ոսկու փոքրածավալ արդյունահանման մեջ սնդիկի օգտագործման կրճատման վերաբերյալ ուղեցույցները, ինչպես նաև առևտրային ընթացակարգերի և որոշակի ժամկետներից ազատման վերաբերյալ ձևերը:

Համաժողովի ընթացքում ամենակարևոր բաց քննարկման հարցերից են հաշվետվությունների պատրաստման և ներկայացման պահանջները, որոնք պետք է տրամադրեն կարևոր տեղեկատվություն սնդիկի հետ կապված համաշխարհային իրավիճակի և դրա կրճատման ուղղությամբ կոնվենցիայի արդյունավետության վերաբերյալ: Հատկապես կարևոր նշանակություն ունի սնդիկի արտադրության և առևտրի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրումը, որոնք կարճ ժամանակում կարող են զգալիորեն փոխվել:

 

zero-awhhe-logo

ПУБЛИКАЦИЯ ПОСЛЕ 15/8/2017, 23:59, время в Брюсселе

[Брюссель / Ереван] 16 августа 2017- Сегодняшнее вступление в силу Минаматской конвенции  устанавливает первое новое многостороннее природоохранное соглашение за последние десять с лишним лет. Рабочая группа по нулевому содержанию ртути (ZMWG)* призывала к принятию юридически обязывающего договора на протяжении последнего десятилетия и приветствует новый договор.

«Альтернативы ртути существуют, альтернатив же глобальному сотрудничеству нет», – сказал Майкл Бендер, координатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути. «Ртуть не признает границ, и люди во всем мире подвергаются ее воздействию», – сказала доктор Елена Манвелян, Президент НПО  «Армянские женщиты за здоровье и здоровую окружающую среду». «Только глобальный договор может ограничить воздействие этого опасного нейротоксина».

В октябре 2013 года текст Конвенции был принят и подписан 128 странами, но она не вступит в силу до тех пор, пока по меньшей мере 50 стран не ратифицируют ее. Эта веха была достигнута в мае нынешнего года, и конвенция вступает в силу 16 августа. 

«Мы сейчас на правильном пути», – сказала Елена Лимбериди-Сеттимо, руководитель проекта Европейского экологического бюро и со-координатор ZMWG. «Со временем, как ожидается, Конвенция предоставит необходимые технические и финансовые ресурсы для снижения подверженности рискам во всем мире. Поэтому правительства должны стремиться к быстрому осуществлению положений договора».

Цель Конвенции – «защитить здоровье человека и окружающую среду» от выбросов ртути.

 

Договор содержит важнейшие обязательства Сторон по запрещению эксплуатации новых рудников по добыче ртути при одновременном поэтапном прекращении эксплуатации действующих, а также включает запрет на многие обычные продукты и процессы с использованием ртути, меры по контролю выбросов и требование к национальным планам относительно сокращения использования ртути в кустарной и мелкомасштабной золотодобыче. Кроме того, он стремится сократить торговлю, содействовать безопасному  хранению и удалению ртути, решить проблемы загрязненных участков и снизить риски в связи с воздействием этого опасного нейротоксина. 

Первая Конференция Сторон состоится 24-29 сентября 2017 года в Женеве, Швейцария. Ожидается, что в Женеве соберутся более 1000 делегатов и около 50 министров, чтобы отметить вступление договора в силу и заложить основу для его общей эффективности.

Минаматская конвенция  представляет собой еще один договор наряду с тремя другими конвенциями ООН, направленными на сокращение воздействия химических веществ и отходов – Базельской, Роттердамской и Стокгольмской конвенций.

###

Более подробную информацию см.:

http://www.mercuryconvention.org/Negotiations/COP1/tabid/5544/language/en-US/Default.aspx

www.zeromercury.org

По всем вопросам обращаться:

Доктор Елена Манвелян, Президент НПО  «Армянские женщиты за здоровье и здоровую окружающую среду»; тел. +37410523604; адрес эл. почты: office@awhhe.am  

Елена Лимбериди-Сеттимо, руководитель проекта Европейского экологического бюро и сокоординатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути (ZMWG)
тел: +32 2 2891301, адрес эл. почты elena.lymberidi@eeb.org

Майкл Бендер, координатор Рабочей группы по нулевому содержанию ртути, тел: +1 802 917 8222, адрес эл. почты   mercurypolicy@aol.com

Примечание для редакторов:

Ртуть является глобальным загрязнителем, который перемещается на большие расстояния. Его самая токсичная форма – метилртуть – накапливается у крупных хищных рыб и попадает в организм человека путем употребления в пищу рыбы, оказывая самое тяжелое воздействие на ребенка в период внутриутровного развития и маленьких детей. 

* Рабочая группа по нулевому содержанию ртути (ZMWG) является международной коалицией из более чем 95 общественных организаций, занимающихся вопросами экологии и здоровья, из более чем 50 стран со всего мира. Коалиция создана в 2005 году Европейским экологическим бюро и Проектом по вопросам политики в отношении ртути. ZMWG стремится к нулевому предложению, спросу и выбросам ртути из всех антропогенных источников с целью сведения наличия ртути в глобальной окружающей среде к минимуму. Наша миссия состоит в том, чтобы пропагандировать и поддерживать принятие и осуществление юридически обязательного документа, который содержит обязательства по ликвидации, где это возможно, или сведению к минимуму глобального предложения и торговли ртутью, глобальный спрос на ртуть, антропогенные выбросы ртути в окружающую среду , а также воздействие ртути на человека и диких животных.

 

Մամուլի հաղորդագրություն

8 հունիսի 2017թ.

2017 թ.-ի հունիսի 8-ին Երևանի Անի Պլազա հյուրանոցում <<Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի>> (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ  սեմինար` նվիրված քիմիական նյութերի, մասնավորապես` հորմոնալ համակարգի խանգարումներ առաջացնող թունաքիմիկատների հիմնախնդրին: Միջոցառումը կազմակերպվել էր «Կանաչ դրամաշնորհների» գլոբալ հիմնադրամի (Global Greengrants Fund)  ֆինանսական աջակցությամբ իրականացվող «Պաշտպանենք կանանց առողջությունն էնդոկրին համակարգի աշխատանքը խաթարող քիմիական նյութերի ազդեցությունից» ծրագրի շրջանակում:  Այդ քիմիական նյութերի մասին մանրամասն տեղեկատվություն ներկայացրեց ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ներկայացուցիչ Քնարիկ Գրիգորյանը: Այս քիմիկատները նույնիսկ շատ փոքր չափաքանակներով կարող են արգելափակել հորմոնների աշխատանքը կամ առաջացնել հորմոնալ համակարգի խանգարումներ: Այդպիսի նյութերի վտանգավոր հատկությունների մասին առկա տեղեկատվության հասանելիությունը և դրանց օգտագործման ժամանակ առաջարկվող նախազգուշական միջոցների կիրառումը նպաստում են այդ նյութերի արտադրության, տեղափոխման, օգտագործման և ուտիլիզացիայի անվտանգության ապահովմանը:  Շատ երկրներ այս ոլորտների համար արդեն ունեն կարգավորող համակարգեր: 2002 թ.-ին միջազգային հանրությունն ընդունել է քիմիական նյութերի դասակարգման և պիտակավորման վերաբերյալ գլոբալ ներդաշնակեցված համակարգը: Իր ելույթում ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ նախագահ Ելենա Մանվելյանը  սեմինարի մասնակիցներին ծանոթացրեց  այդ համակարգի բովանդակությանը և նշեց ազգային օրենսդրությունում  այդ համակարգի ներդրման նպատակահարմարությունը, որը կնվազեցնի մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի վրա այդ նյութերի ազդեցության ռիսկերը:  Պետք է հարգել սպառողների իրավունքը, այն է` իմանալ, թե ինչ քիմիական նյութեր են նրանք <<ձեռք բերում>> ապրանքի հետ միասին: Սեմինարի ավարտին Ելենա Մանվելյանը կոչ արեց մասնակիցներին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել քիմիական անվտանգության խնդրին և առավել արդյունավետ աշխատել  այդ ոլորտում` նշելով, որ քիմիկատների և թափոնների պատշաճ կարգավորումը կայուն զարգացման կարևորագույն  պահանջներից է:  ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության  ներկայացուցիչ Արթուր Նիկոյանը ներկայացրեց տեղեկատվություն վնասատուներից բույսերի և գյուղմթերքների պաշտպանության քիմիական միջոցների, դրանց օգտագործման և մեր երկիր դրանց ներկրման մասին: Լայն քննարկում ծավալվեց  թունաքիմիկատների ինտենսիվ կիրառումից ագրո-էկոլոգիական մեթոդներին անցնելու հնարավորության մասին:

Ըստ պարոն Նիկոյանի, այս անցումը դեռևս խիստ դանդաղ է ընթանում, թեև Հայաստանը չի պատկանում այն երկրների թվին, որտեղ թունաքիմիկատներն ինտենսիվորեն են օգտագործվում:. Այնուհետև ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի ներկայացուցիչները ներկայացրեցին զեկույցներ հողում, ոռոգման ջրում և գյուղմթերքներում թունաքիմիկատների մնացորդային քանակների նկատմամբ իրականացրած հետազոտությունների արդյունքների մասին: ՀԿՀԱԱՇՄ փորձագետ Լիլիկ Սիմոնյանը ներկայացրեց  հողի, կրծքի կաթի և գյուղմթերքների նմուշների հետազոտության արդյունքները:  Սեմինարի ավարտին, ՀՀ բնապահպանության նախարարության  և ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի ներկայացուցիչները մասնակիցներին տեղեկացրեցին քիմիական երեք կոնվենցիաների կողմերի կոնֆերանսի արդյունքների մասին, որոնց նրանք անմիջական մասնակցություն էին ունեցել:

 

2 1

Пресс релиз

8 июня 2017 г.

Риски воздействия эндокринных разрушителей на здоровье человека и окружающую среду

8  июня 2017 года в Ереване  (Гостиницa Ани Плаза) по инициативе НПО Армянские Женщины за Здоровье и Здоровую Окружающую Среду (AWHHE) состоялся семинар, посвященный проблеме химических веществ, в частности пестицидов, вызывающих  нарушения эндокринной системы.  Семинар был организован в рамках текущего проекта, финансированного GGF. Подробную информацию об этих химических  веществах представила   сотрудник организации Кнарик Григорян. Эти  химические вещества в очень малых дозах могут блокировать действие гормонов или же могут вызывать нарушения в работе эндокринной системы. Наличие доступной информации об опасных свойствах веществ и использование рекомендуемых мер предосторожности при обращении с ними позволяют сделать процессы производства, транспортировки, обращения и утилизации безопасными. Во многих странах уже существуют системы регулирования в этих областях.  В 2002 году  международное сообщество приняло Согласованную на глобальном уровне  систему классификации и маркировки химических веществ. В своем выступлении  Руководитель НПО Елена Манвелян  ознакомила с содержанием  СГС и  отметила целесообразность внедрения этой системы  в национальное законодательство, что  позволит снизить риски воздействия  подобных веществ на здоровье  и окружающую среду. Она подчеркнула необходимость  соблюдать право потребителя знать, какие химические вещества они покупают вместе с товаром.

 В заключении Елена Манвелян призвала участников повысить внимание к проблеме химической безопасности и эффективнее работать в этой области, отметив, что  рациональное регулирование химических веществ и отходов  – одно из важнейших требований  устойчивого развития. Представитель  Министерства Сельского Хозяйства  Артур Никоян ознакомил участников семинара со стратегией  борьбы, защиты растений и с.х продуктов  от вредителей, использования  химических средств защиты и их поступлением в Армению. Широкая дискуссия возникла вокруг вопроса  о возможности  перехода  интенсивной химизации на агроэкологические методы  ведения с.х. в стране.

По мнению Никоян  этот переход пока идет очень медленно, хотя  Армения не является страной с очень интенсивным использованием химикатов. Были представлены доклады Центра Экологических и Ноосферных Исследований Академии Наук Армении и результаты исследований Американского Университета в Армении, а также AWHHE НПО о содержании остаточных количеств стойких органических веществах в почве, грудном молоке и сельхоз продуктах. В заключении  аудитория была проинформирована о результатах международной конференции по  3-м химическим конвенциям  представителем Министерства Охраны Природы и членом AWHHE – делегатами  этой конференции.    

 

 

 

 

10image001

2017 թ.-ի մայիսի 31-ին, ժամը 11:00-ին` «Անի Պլազա» հյուրանոցի «Գառնի» սրահում  տեղի ունեցավ «Արևային էներգիան` ի նպաստ ածխածնի ցածր արտանետումներով կայուն կենսակերպի` Հայաստանի Սոլակ, Այգավան և Մալիշկա համայնքներում» ծրագրի մեկնարկային հանդիպումը, որին մասնակցում էին ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության, Հայաստանում Ճապոնիայի դեսպանատան, թիրախային համայնքների,  ՀԿ-ների, արևային էներգիայի համակարգերի մշակմամբ զբաղվող ընկերությունների և ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներ: Հանդիպման նպատակն էր ներկայացնել վերոհիշյալ համայնքներում ծրագրված գործողությունները:

 Սույն ծրագիրը ֆինանսավորվում է ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագրի կողմից ստեղծված 10-ամյա շրջանակային ծրագրի Թրասթ ֆոնդի միջոցով (brochure): Ծրագիրն ընտրվել է 10-ամյա շրջանակային ծագրի Թրասթ ֆոնդի կողմից «Կայուն կենսակերպի  և արտադրության ծրագրի» համար հայտարարված բաց մրցույթի միջոցով` Ճապոնիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ: Ծրագրի նպատակն է արևային էներգիայի օգտագործման խթանման միջոցով բարելավել հիշյալ համայնքների սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը: Ծրագրի շրջանակում կայուն զարգացման ռազմավարությունների ու ծրագրերի մշակման և իրականացման նպատակով կկիրառվի նորարարական մասնակցային մոտեցում, որը կապահովի տարբեր շահագրգիռ կողմերի և տեղական համայնքների բնակիչների ակտիվ ներգրավվածությունը:

 

Ս.թ. ապրիլի 7-ին կայացել է ԵՄՋՆ ԱՔԵ Ղեկավար հանձնախմբի 16-րդ հանդիպումը, որտեղ քննարկվել են առաջիկա 4 տարիների ջրային բնագավառի ազգային գերակայությունները:

Քննարկմանը ներկա էին Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ներկայացուցիչ՝ պարոն Գրեգորի Ցուրիսը, ՏԶՀԿ-ի ներկայացուցիչ՝ տիկին Տատյանա Եֆիմովան և ՄԱԿ-ի ԵՏՀ ներկայացուցիչներ՝ Փեփ Մարդիստը և Շանտալ Դեմիլեկամպսը, ինչպես նաև շահագրգիռ գերատեսչությունների, գիտական հաստատությունների և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ:

Օրակարգում քննարկվել են Հայաստանում ջրային ոլորտի վերջին զարգացումները՝ ջրային ռեսուրսների կառավարման և ջրային համակարգերի օգտագործման և պահպանման մասով, Հայաստանում իրականացվող միջազգային ծրագրի հետ համագործակցությունը, ինչպես նաև ջրի և ջրահեռացման հավասարաչափ հասանելիության 2018-2020 թվականների գործողությունների պլանի նախագիծը, որը պատրաստել է փորձագետների աշխատանքային խումբն ընթացիկ «Հայաստանում հավասարաչափ հասանելիության ապահովմանն ուղղված գործողությունների պլանի մշակում» ծրագրի շրջանակում` հիմնվելով ՀԿՀԱԱՇՄ ՀԿ-ի կողմից «Ջրի և առողջության մասին» արձանագրության ներքո Հայաստանում իրականացված ջրի և ջրահեռացման հավասարաչափ հասանելիության ինքնագնահատման քարտի արդյունքների վրա:

 

Չնայած առաջընթացին, Սնդիկի մասին համընդհանուր համաձայնագիրը խափանվում է սնդիկի անվերահսկելի արտադրության և առևտրի պատճառով

Խմբերը դիմում են կառավարություններին` Մինամատայի համաձայնագրի վավերացման գործընթացն արագացնելու և վաղ իրականացումն ապահովելու խնդրանքով:

Ամման, Հորդանան, 9-ը մարտի  2016թ.:  ՀԿ – ների միջազգային կոալիցիան այսօր Հորդանանում կայանալիք  ՄԱԿ-ի Սնդիկի մասին համաձայնագրին նվիրված հանդիպման նախօրեին հանդես եկավ հայտարարությամբ, համաձայն որի սնդիկի նկատմամբ համընդհանուր ավելի խիստ վերահսկողական միջոցառումների ուղղությամբ ստանձնած պարտավորությունների կատարումը դժվարանում է ապօրինի, չտեղեկագրված և չկարգավորվող սնդիկի արտադրության և  առևտրի պատճառով:

 «Զրո սնդիկ աշխատանքային խումբը» [1] (ZMWG) հայտարարել է, որ սնդիկի արտանետումների կրճատման ուղղությամբ գլոբալ ջանքերը կարող են անհաջողության մատնվել, եթե սնդիկի արտադրության և առևտրի նկատմամբ վերահսկողության հարցերը չլուծվեն` նախքան համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելը:

 «Սնդիկի թրաֆիքինգը կարտոֆիլի չիպսերի վաճառք չէ, – ասաց Մայքլ Բենդերը, «Զրո սնդիկ աշխատանքային խմբի» միջազգային համակարգողը, – բոլորին քաջ հայտնի է, թե ինչ հետևանքներ են լինում, երբ սնդիկը պատահականորեն արտադրվում է, տեղափոխվում և հետագայում արտանետվում կենսոլորտ»:

Սնդիկը կայուն նեյրոտոքսին է, որը բիոակումուլյացիայի է ենթարկվում` վտանգելով երեխաների, ափամերձ վայրերում ապրող բնակիչների և միլիոնավոր փոքր ծավալով ոսկի արդյունահանողների առողջությունը:

Սնդիկի մասին Մինամատայի կոնվենցիան, որը համաձայնեցվել է 2013 թ.-ին և որը մինչ այսօր ստորագրվել է 128 երկրի և վավերացվել  23 ազգերի կողմից,  մի համաձայնագիր է, որը պաշտպանում է մարդու առողջությունը և շրջակա միջավայրը սնդիկով աղտոտումից: Համաձայնագիրն արգելում է սնդիկի նոր հանքերի շահագործումը, սահմանում է վերահսկողության միջոցառումներ մթնոլորտային օդն  աղտոտող արտանետումների նկատմամբ, սահմանում է կանոնակարգումներ ոսկու արհեստագործական և փոքրածավալ արդյունահանման համար և  ապահովում է գոյություն ունեցող հանքերից և արտադրանքներից փուլ առ փուլ հրաժարման իրականացումը:

Հորդանանում այս շաբաթ տեղի ունեցած հանդիպումը սնդիկի վերաբերյալ միջկառավարական բանակցային հանձնաժողովի (INC) յոթերորդ նստաշրջանն է: Պատվիրակները հանդիպել են, որպեսզի համաձայնության գան համաձայնագրի մանրամասների շուրջ: Սա վերջին հանդիպումն է` նախքան կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելը` 50 երկրի կողմից վավերացնելուց հետո:

«Երկրները պետք է հավատարիմ մնան այս պատմական համաձայնագրի ոգուն և  մտադրությանը», – ասաց Ելենա Լիմբերիդի-Սեթթիմոն, ZMWG միջազգային համակարգողը. «Որպեսզի հոսքը դադարեցնենք, մենք պետք է առաջին հերթին պարզենք, թե որտեղից է գալիս սնդիկի մատակարարումը և դեպի ուր է այն գնում»:

Սնդիկի արտադրության և առևտրի հոսքերի մասին տեղեկատվական նշանակալից բացերը թույլ չեն տալիս հստակ պատկերացում կազմել սնդիկի համաշխարհային մատակարարման իրավիճակի մասին: Ներկայումս չկա սնդիկի արտադրության, մատակարարման և առևտրի վերաբերյալ ստանդարտ տեղեկատվություն կամ ցուցակների կազմման ընթացակարգ: Սնդիկ արտադրող որոշ երկրներ հաշվետվություն չեն ներկայացնում արտադրության ծավալների մասին, շատ երկրներ էլ, ապօրինի կամ մաքսանենգ մատակարարումների պատճառով, չեն իրականացնում սնդիկի պաշարների ճշգրիտ ցուցակագրում:

«Մտահոգիչ է այն փաստը, որ սնդիկի նոր, անօրինական  հանքեր[i] են ի հայտ գալիս Ինդոնեզիայում և Մեքսիկայում, և որ Արևելյան Ասիան հանդես է գալիս որպես սնդիկի խոշոր առևտրային հանգույց», – ասաց Ռիչարդ Գուտիերեսը,  “Ban Toxics!”  կազմակերպության տնօրենը, Ֆիլիպիններ. «Այս ամենը նպաստում է փոքր ծավալով ոսկու արդյունահանման համար սնդիկի փաստացի պահանջարկի բավարարմանն ասիական տարածաշրջանում, Լատինական Ամերիկայում և  հնարավոր է` ողջ աշխարհում: Այս միտումները ոչ մի լավ բան չեն խոստանում համաձայնագրի ապագայի համար»:

ZMWG –ն հավատացած է, որ սնդիկի առևտրի արդյունավետ վերահսկողության և կառավարման համար կառավարությունները պետք է սկսեն իրականացնել իրենց երկրներում սնդիկի արտադրության աղբյուրների նույնականացում և ցուցակագրում: Նրանք պետք է թափանցիկ գործեն և տրամադրեն տեղեկատվություն իրենց արտադրության ծավալների և կուտակումների, ինչպես նաև այն մասին, թե ով, որքան  և որ  երկրներին է արտահանում:

«Սնդիկի պատահական արտադրության և առևտրի կանխարգելումն արդյունավետ հաշվետվողականության և մոնիթորինգի միջոցով կօգնի վերջ դնելու այդ  գործելակերպին: Սա պետք է դիտարկվի  որպես առաջնահերթություն կառավարությունների վաղվա հանդիպման ժամանակ, – ասաց Ռիկո Յուրիպիդոն, “groundWork”, Հարավային Աֆրիկա. «Տվյալների մասին հաշվետվողականությունը պետք է դառնա համաձայնագրի անբաժանելի մասը: Հակառակ դեպքում, համաձայնագիրը կարող է վերածվել պարզապես հերթական «թղթե վագրի»»:

Լրացուցիչ տեղեկատվության համար, խնդրում ենք դիմել`

Ելենա Լիմբերիդի-Սեթթիմո, ZMWG միջազգային համակարգող, բջջ.`+32 496 532818, Elena.lymberidi@eeb.org

Միշել Բենդեր, ZMWG միջազգային համակարգող, բջջ.`+1 802 9174579, mercurypolicy@aol.com

Ռիչարդ Գուտիերեզ, Ban Toxics! կազմակերպության տնօրեն, Ֆիլիպիններ, բջջ.` +63 2 355 7640, rgutierrez@bantoxics.org

Ռիկո Յուրիպիդո,   groundWork – Friends of the Earth South Africa, բջջ.` +27 835193008, rico@groundwork.org.za

 

***

Նշումներ խմբագիրների համար

 

[1] ZMWG -ն ավելի քան 50 երկրում գործող ավելի քան 95 հասարակական հետաքրքրություն ներկայացնող բնապահպանական և առողջապահական հասարակական կազմակերպությունների գլոբալ կոալիցիա է:

 [2] Սնդիկի մասին Մինամատայի կոնվենցիա` http://www.mercuryconvention.org

 [3] Պարզվել է, որ DELA GmbH թափոնների հարցերով զբաղվող, ներկայումս չգործող գերմանական ընկերությունը, 2014 թ-ին ապօրինաբար արտահանել է ԵՄ քլոր-ալկալիական արտադրություններից գոյացած ավելի քան 1000 տոննա մետաղական սնդիկի ավելցուկ` շրջանցելով ԵՄ արտահանման արգելքը և թույլ տալով սնդիկը մուտքը համաշխարհային շուկա: Այս ընկերությունը «թափոնների» անվան տակ արտահանել է շուրջ 500 տոննա սնդիկ Շվեյցարիա, Հունաստան, Նիդերլանդներ և այլ երկրներ:

DELA-ն կարողացել է շրջանցել կանոնակարգերը,  քանի որ չի պահանջվել որևէ վերահսկման մեխանիզմ` դեպի նպատակային օգտագործման վերջնակետ սնդիկի անցած ճանապարհին հետևելու համար: Իշխանությունները դեռևս չգիտեն, թե ինչ է արվել սնդիկի այդ քանակության հետ: Հայտնի է սակայն, որ հիմնական նպատակակետ հանդիսացող բոլոր երկրներն առևտրային կապերի մեջ են այն երկրների հետ, որտեղ նշանակալի չափերի է հասնում ոսկու փոքրածավալ արդյունահանումը, ինչն էլ հանդիսանում է շրջակա միջավայր արտանետումների անմիջական աղբյուր և վտանգում հանքագործների ու նրանց ընտանիքների անդամների առողջությունը:

«Որպեսզի դադարեցնենք հոսքը, մենք պետք է առաջին հերթին իմանանք, թե որտեղից է սնդիկը մատակարարվում և ուր է այն գնում», – ասաց Ելենա Լիմբերիդի-Սեթթիմոն, Եվրոպայի բնապահպանական բյուրոյի (ԵԲԲ) «Զրո սնդիկ» ծրագրի ղեկավարը. «Մենք կոչ ենք անում ԵՄ-ին ստեղծել առևտրին հետևող համակարգ` արձանագրելու համար սնդիկի առևտրի վերաբերյալ տեղեկությունները, ներառյալ` արտահանման, ներմուծման, ինչպես նաև արտադրության ծավալները»:

 [4] Սնդիկի մասին Մինամատայի կոնվենցիայի վավերացումը ԵՄ կողմից` http://ec.europa.eu/environment/chemicals/mercury/ratification_en.htm

[i] Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո, առաջնային հանքարդյունաբերությունից ստացված սնդիկը չի թույլատրվելու օգտագործել արհեստագործական և փոքրածավալ ոսկու արդյունահանման ժամանակ:

image004

Խնդրում ենք կարդալ կոչը, որպեսզի Ձեզ համար հասկանալի լինի, թե ինչպես կարող եք օգնել Դիտակ գյուղի մանկապարտեզին: Ձեր աջակցության կարիքը նրանք շատ են զգում, որի համար նրանք անչափ երախտապարտ կլինեն:

Արարատի մարզի Դիտակ գյուղը գտնվում է Երևանից 20 կմ հեռավորության վրա: Այն համարվում է աշխարհագրորեն մեկուսացված բնակավայրերից մեկը: Գյուղի բնակչության թիվը 787 է (230 տնային տնտեսություն), զբաղեցրած տարածքը` 217 հա: Կանանցից շատերը միայնակ իրենց ուսերին են կրում պատասխանատվությունն իրենց ընտանիքների,  երեխաների խնամքի և կենցաղային խնդիրների լուծման համար, քանի որ նրանց ամուսինները կամ մահացել են կամ մեկնել են արտերկիր` աշխատանք որոնելու: Որոշ տեղաբնակներ աշխատում են կամ Երևանում կամ արտերկրում (օրինակ, Ռուսաստանում): Գյուղը չունի բավարար քանակի ոռոգման  ջուր: Ապրուստի պայմաններն անբավարար են և բարելավման կարիք ունեն:

Ինչ է հարկավոր այս պահին

 Դիտակ համայնքն անցյալում մանկապարտեզ չի ունեցել: Գյուղապետարանը մտադրություն է ունեցել դպրոցի երկրորդ մասնաշենքում տարածքը վերանորոգել և օգտագործել որպես մանկապարտեզ: Ցավոք, ֆինանսների բացակայության պատճառով, ծրագիրը կյանքի չի կոչվել: Շվեյցարիայի Sourire vers I’Avenir Foundation հիմնադրամի առատաձեռն աջակցության շնորհիվ, <<Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի>> (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ն հաջողությամբ իրականացրել է մանկապարտեզի վերանորոգման աշխատանքները: Ներկա դրությամբ մանկապարտեզի շահագործման համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ ֆինանսավորում  (մանկապարտեզը չունի կահույք, սարքավորումներ և այլն): Մանկապարտեզը նախատեսված է 40 երեխայի համար: Շահառուները կլինեն ոչ միայն այս գյուղի երեխաները, այլև հարևան համայնքի երեխաները, որոնց ծնողները նույնպես ուզում են իրենց երեխաներին ուղարկել այդ մանկապարտեզը:

image006

Դիտակի մանկապարտեզի մուտքը

image008

Դիտակի վերանորոգված մանկապարտեզը ներսից (խաղասենյակ)

image010image012image014

Դիտակի մանկապարտեզի զուգարանը

 

Ստորև տրված է 40 երեխայի համար անհրաժեշտ պարագաների ցանկը

  • Խաղասենյակի համար
    • 40 աթոռ
    • 10 սեղան
    • խաղալիքների պահարան
  • Ննջասենյակի համար
    • 20 երկհարկանի մահճակալ
    • 40 փոքր զգեստապահարան

Շահագրգիռ կողմերի և համայնքների հետ համագործակցելու նպատակով, <<Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի>> (ՀԿՀԱԱՇՄ) ՀԿ-ն կօգտագործի իր նախկին հաջողված փորձը: Մենք ցանկանում ենք հավատալ և հուսալ, որ բարեգործական կազմակերպությունները և Հայաստանի իշխանությունները, որոնք մտահոգ են Հայաստանի գյուղական բնակավայրերում ապրող երեխաների սոցիալական պայմաններով և կրթությամբ, կարձագանքեն այս կոչին:

Անչափ շնորհակալ ենք աջակցության համար:

Լրացուցիչ տեղեկատվության համար խնդրում ենք դիմել`

Հեռ.` (+ 374 10) 52 36 04;

Էլ.փոստ` office@awhhe.am

Վեբ կայք` www.awhhe.am